Hệ thống ngành kinh tế bản 2025 có 22 ngành cấp 1, đánh bằng chữ cái từ A đến V; mỗi chữ cái là một khu vực lớn như nông nghiệp, chế biến chế tạo, xây dựng, bán buôn bán lẻ, lưu trú ăn uống, và mã số của mọi ngành bên dưới đều rơi vào một dải số riêng của chữ cái đó.
Bạn không ghi chữ cái vào hồ sơ, nhưng biết việc mình làm thuộc chữ cái nào là cách nhanh nhất để thu hẹp chỗ tìm mã. Phần dưới có bảng 22 chữ cái kèm số mã cấp bốn và ví dụ, các ranh giới giữa chữ cái hay gây nhầm, và cách dùng chữ cái để soát danh sách ngành của chính mình.
Bảng 22 chữ cái, số mã cấp 4 và ví dụ (A đến K)
Tên khu vực được rút gọn; tên đầy đủ xem Phụ lục I Quyết định 36/2025/QĐ-TTg. Số mã cấp bốn đếm trực tiếp từ Phụ lục I:
| Chữ | Khu vực | Số mã cấp 4 | Một mã ví dụ |
|---|---|---|---|
| A | Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản | 41 | 0118 Trồng rau, đậu các loại và trồng hoa |
| B | Khai khoáng | 15 | 0810 Khai thác đá, cát, sỏi, đất sét |
| C | Công nghiệp chế biến, chế tạo | 143 | 1071 Sản xuất các loại bánh từ bột |
| D | Điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước, điều hoà không khí | 6 | 3512 Sản xuất điện từ nguồn năng lượng tái tạo |
| E | Cung cấp nước; quản lý và xử lý rác thải, nước thải | 8 | 3811 Thu gom rác thải không độc hại |
| F | Xây dựng | 20 | 4101 Xây dựng nhà để ở |
| G | Bán buôn và bán lẻ | 45 | 4771 Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da |
| H | Vận tải, kho bãi | 27 | 4933 Vận tải hàng hóa bằng đường bộ |
| I | Dịch vụ lưu trú và ăn uống | 9 | 5630 Dịch vụ phục vụ đồ uống |
| J | Xuất bản, phát sóng, sản xuất và phân phối nội dung | 15 | 5911 Hoạt động sản xuất phim điện ảnh, video và chương trình truyền hình |
| K | Viễn thông; lập trình, tư vấn, hạ tầng máy tính, dịch vụ thông tin | 9 | 6219 Lập trình máy tính khác |
Chỉ riêng C đã chiếm 143 trên 495 mã cấp bốn, gần ba phần mười toàn bảng, vì chế biến chế tạo được chia theo từng loại sản phẩm rất chi tiết. Ngược lại I chỉ có 9 mã, nên quán ăn, quán nước, nhà nghỉ thường chọn mã khá nhanh; cái khó của họ nằm ở ranh giới với chữ cái khác chứ không nằm trong I.
Bảng 22 chữ cái, số mã cấp 4 và ví dụ (L đến V)
Nửa sau của bảng gồm nhiều khu vực dịch vụ chuyên môn và các khu vực ít khi xuất hiện trong hồ sơ đăng ký kinh doanh thông thường:
| Chữ | Khu vực | Số mã cấp 4 | Một mã ví dụ |
|---|---|---|---|
| L | Tài chính, ngân hàng và bảo hiểm | 25 | 6622 Hoạt động của đại lý và môi giới bảo hiểm |
| M | Kinh doanh bất động sản | 3 | 6821 Dịch vụ trung gian cho hoạt động bất động sản |
| N | Chuyên môn, khoa học và công nghệ | 21 | 6920 Hoạt động liên quan đến kế toán, kiểm toán và tư vấn về thuế |
| O | Hành chính và dịch vụ hỗ trợ | 25 | 8121 Vệ sinh chung nhà cửa |
| P | Quản lý nhà nước, an ninh quốc phòng, bảo đảm xã hội bắt buộc và các tổ chức chính trị - xã hội | 8 | Thường không thuộc hồ sơ đăng ký kinh doanh |
| Q | Giáo dục và đào tạo | 18 | 8559 Giáo dục khác chưa được phân vào đâu |
| R | Y tế và trợ giúp xã hội | 13 | 8620 Hoạt động của các phòng khám đa khoa, chuyên khoa và nha khoa |
| S | Nghệ thuật, thể thao và giải trí | 19 | 9311 Hoạt động của các cơ sở thể thao |
| T | Hoạt động dịch vụ khác | 21 | 9621 Dịch vụ làm tóc |
| U | Làm thuê việc nhà trong hộ gia đình; sản xuất, dịch vụ tự tiêu dùng của hộ | 3 | 9700 Hoạt động làm thuê công việc gia đình trong các hộ gia đình |
| V | Tổ chức và cơ quan quốc tế | 1 | 9900 Hoạt động của các tổ chức và cơ quan quốc tế |
Cộng hai bảng ra đúng 495 mã cấp bốn. Mã ví dụ chỉ để minh hoạ khu vực, không phải gợi ý cho trường hợp của bạn; nhiều mã trong số này là ngành có điều kiện theo luật chuyên ngành, như phòng khám hay đại lý bảo hiểm, và việc có mã trên giấy chứng nhận không thay cho việc đáp ứng điều kiện.
Năm chữ cái người kinh doanh nhỏ hay gặp nhất
G – Bán buôn và bán lẻ. Mọi việc mua về bán lại mà không biến đổi tính chất hàng hóa. Hai ngành cấp 2 là 46 Bán buôn và 47 Bán lẻ; bản 2025 không còn nhóm 45 riêng cho xe cộ. Phân biệt sỉ và lẻ dựa vào khách hàng, không dựa vào số lượng.
I – Lưu trú và ăn uống. Phụ lục II định nghĩa là cung cấp chỗ ở ngắn ngày, thường dưới một năm, và đồ ăn, đồ uống tiêu dùng ngay. Chữ "tiêu dùng ngay" là ranh giới với việc làm bánh, nấu đồ đóng gói để bán.
C – Chế biến, chế tạo. Làm biến đổi vật liệu để tạo sản phẩm mới: xưởng may, xưởng mộc, lò bánh, cơ sở in. Cả việc thuê ngoài gia công nhưng tự kiểm soát quy trình và cung cấp đầu vào sở hữu trí tuệ quan trọng, như thiết kế, cũng được xếp vào đây.
F – Xây dựng. Xây mới, sửa chữa, cải tạo nhà và công trình, cùng các việc chuyên dụng như lắp điện nước, hoàn thiện. Lắp đặt thiết bị gắn liền công trình, thực hiện tại công trường, cũng thuộc F.
T – Hoạt động dịch vụ khác. Phần còn lại gồm hiệp hội, sửa chữa máy tính, đồ dùng gia đình, ô tô, xe máy, và dịch vụ cá nhân như làm tóc, làm đẹp, giặt là. Rất nhiều tiệm nhỏ ở khu dân cư thuộc chữ cái này mà chủ tiệm không để ý.
Ranh giới giữa các chữ cái hay gây nhầm
Phần lớn lỗi chọn mã không nằm trong một chữ cái mà nằm ở chỗ hai chữ cái giáp nhau. Các câu ranh giới dưới đây đều có trong Phụ lục II:
| Hai chữ cái | Việc dễ nhầm | Phụ lục II xếp vào |
|---|---|---|
| C và I | Chế biến món ăn để khách ăn ngay tại chỗ | Ngành 56 Dịch vụ ăn uống (chữ I) |
| C và G | Hiệu bánh tự làm và bán tại cửa hàng | Vẫn là sản xuất (C); chỉ khi chế biến rất nhỏ, không biến đổi thật sự thì xếp G |
| C và F | Lắp đặt, sửa chữa điều hoà, thang cuốn tại công trình | Xây dựng (F) |
| C và T | Sửa máy tính, ô tô, xe máy, đồ gia dụng tại tiệm | Ngành 95 (chữ T); sửa máy móc công nghiệp thì ngành 33 (chữ C) |
| J và K | Xuất bản phần mềm so với lập trình theo đơn đặt hàng | Xuất bản phần mềm ở J; lập trình, tư vấn máy tính ở K |
| K và L | Ứng dụng tài chính chạy bằng phần mềm | L, nếu bản thân dịch vụ là tài chính |
| N và O | Dịch vụ hỗ trợ văn phòng so với tư vấn chuyên môn | O khi mục đích chính không phải chuyển giao kiến thức chuyên môn |
Đọc bảng này theo chiều ngược cũng có ích: nếu danh sách ngành dự kiến của bạn có hai mã thuộc hai chữ cái giáp nhau cho cùng một việc, khả năng cao một trong hai là thừa. Một cửa hàng sửa điện thoại ghi cả mã sửa chữa thiết bị công nghiệp ở ngành 33 thường là chọn nhầm, vì việc sửa đồ dùng cá nhân thuộc 9510 Sửa chữa, bảo dưỡng máy tính, thiết bị thông tin và truyền thông.
Những chữ cái hiếm khi vào hồ sơ đăng ký
Ba chữ cái P, U và V tồn tại chủ yếu để hệ thống phủ kín mọi hoạt động kinh tế cho mục đích thống kê, chứ ít liên quan tới người mở cửa hàng hay công ty.
Chữ P gom hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước, an ninh quốc phòng, bảo đảm xã hội bắt buộc và các tổ chức chính trị - xã hội. Một doanh nghiệp tư nhân không đăng ký ngành ở đây. Phụ lục II còn lưu ý: quản lý hệ thống trường học thuộc P, nhưng bản thân việc dạy học thuộc Q Giáo dục và đào tạo.
Chữ U có hai ngành cấp 2: 97 là việc làm thuê công việc gia đình trong các hộ, tức hộ gia đình là người thuê; 98 là sản xuất vật chất và dịch vụ tự tiêu dùng của hộ. Phần mở đầu ngành A dẫn chiếu thẳng: sản xuất hàng hóa tự cung tự cấp cho tiêu dùng cá nhân của hộ thuộc 98100 Hoạt động sản xuất các sản phẩm vật chất tự tiêu dùng của hộ gia đình. Nghĩa là vườn rau nhà ăn không phải một ngành kinh doanh cần đăng ký.
Chữ V chỉ có một mã 9900, dành cho các tổ chức và cơ quan quốc tế. Nếu bạn thấy ai gợi ý ghi mã này cho một văn phòng đại diện hay công ty có vốn nước ngoài, đó là gợi ý sai; doanh nghiệp vốn nước ngoài vẫn chọn mã theo việc họ làm như mọi doanh nghiệp khác.
Dùng chữ cái để soát danh sách ngành của chính mình
Giả sử công ty B dự định đăng ký các mã 4722, 1071, 5610, 5320 và 4933 cho mô hình làm bánh, mở quán và tự giao hàng. Soát bằng chữ cái theo các bước:
- Viết chữ cái bên cạnh mỗi mã: 4722 và 1071 lần lượt là G và C; 5610 là I; 5320 và 4933 đều là H.
- Đánh dấu chữ cái nào có từ hai mã trở lên. Ở đây H có hai mã: 5320 Chuyển phát và 4933 Vận tải hàng hóa bằng đường bộ.
- Hỏi xem hai mã cùng chữ cái có trùng việc không. Công ty tự giao bánh của mình cho khách là hoạt động phục vụ việc bán hàng, không phải nhận chuyển phát cho người khác; nếu không nhận giao hộ ai, cả hai mã H có thể thừa.
- Xem cặp chữ cái giáp nhau. C và G cùng xuất hiện: nếu bánh làm ra và bán tại tiệm, Phụ lục II coi hiệu bánh là sản xuất; giữ 4722 chỉ khi công ty còn bán lại thực phẩm mua của nơi khác.
- Chốt ngành chính theo việc tạo ra phần lớn doanh thu, rồi đối chiếu từng mã với đoạn "gồm", "loại trừ" trong Phụ lục II.
Năm bước trên mất chừng mười phút nhưng thường cắt được một vài mã thừa. Danh sách gọn giúp việc đối chiếu khi cơ quan đăng ký kinh doanh hỏi lại, và giúp chính bạn nhớ mình đã đăng ký những gì.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không có chữ cái cho thương mại điện tử?
Hệ thống phân ngành theo bản chất hoạt động, không theo kênh bán. Phụ lục II ghi bán lẻ đặt hàng qua thư hoặc internet được phân loại theo loại hàng hóa bán, nên người bán qua mạng tìm mã trong chữ G theo món hàng. Riêng đơn vị làm sàn trung gian bán lẻ có mã 4790 Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ.
Sửa xe máy thuộc chữ cái G hay T?
Theo bản 2025 là T. Nhóm 45 cũ gom cả bán và sửa xe đã bị bỏ; sửa chữa chuyển về ngành 95, cụ thể 9532 Sửa chữa, bảo dưỡng mô tô, xe máy. Bán xe máy thì vẫn ở G, với 4663 cho bán buôn và 4783 cho bán lẻ.
Một công ty có thể đăng ký mã ở nhiều chữ cái khác nhau không?
Được. Không có quy định giới hạn chữ cái, miễn mỗi mã phản ánh một việc công ty thật sự làm. Danh sách trải rộng nhiều chữ cái không sai, nhưng là dấu hiệu nên soát lại xem có mã nào thừa hoặc trùng việc.
Bản 2018 có bao nhiêu ngành cấp 1?
Theo Điều 3 Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, bản 2018 có 21 ngành cấp 1, đánh từ A đến U. Bản 2025 có 22 ngành, đánh từ A đến V. Vì tên và phạm vi của nhiều chữ cái thay đổi, đừng giả định chữ cái cùng ký hiệu ở hai bản là cùng một khu vực.
Số mã cấp 4 nhiều có nghĩa là ngành đó khó chọn mã hơn không?
Không hẳn. C có 143 mã nhưng mỗi mã gắn với một loại sản phẩm khá rõ, nên ai biết mình làm ra gì thì tìm nhanh. I chỉ có 9 mã nhưng ranh giới với C và G lại hay gây nhầm. Độ khó nằm ở ranh giới, không ở số lượng.
Khi nào cần đọc tên đầy đủ của chữ cái thay vì tên rút gọn?
Khi bạn đang phân vân giữa hai chữ cái, hoặc cần trích dẫn trong văn bản. Tên rút gọn trên các trang tra cứu thường bỏ bớt vế, như chữ K có tên đầy đủ khá dài gồm viễn thông, lập trình, tư vấn, hạ tầng máy tính và dịch vụ thông tin khác.