Muốn công ty làm thêm một việc mới, bạn không phải xin phép mà phải thông báo thay đổi ngành, nghề kinh doanh với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi. Hồ sơ gọn: một thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và văn bản quyết định của chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông tuỳ loại hình. Cơ quan đăng ký xem hồ sơ trong 03 ngày làm việc rồi cập nhật ngành mới vào cơ sở dữ liệu quốc gia.
Phần dễ sai không nằm ở giấy tờ mà ở chỗ chọn mã. Ngành mới phải ứng với một mã cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành (Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, hiệu lực từ 15/11/2025), phần ghi chi tiết phải nằm gọn trong mã đó, và nếu là ngành có điều kiện thì tên ghi theo văn bản chuyên ngành. Dưới đây là cách làm theo đúng thứ tự, kèm một tình huống công ty phần mềm để bạn đối chiếu.
Thêm ngành là thông báo thay đổi, không phải xin cấp phép
Luật Doanh nghiệp năm 2020 cho doanh nghiệp quyền chủ động lựa chọn và điều chỉnh ngành, nghề kinh doanh (khoản 2 Điều 7). Quyền đó đi kèm nghĩa vụ: khoản 1 Điều 31, sau khi được sửa bởi Luật số 76/2025/QH15, liệt kê ngành, nghề kinh doanh là nội dung đầu tiên doanh nghiệp phải thông báo khi thay đổi, và khoản 2 cùng điều đặt thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
Thủ tục cụ thể nằm ở Điều 49 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp gửi hồ sơ tới cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt trụ sở chính. Trong 03 ngày làm việc, cơ quan này xem hồ sơ có hợp lệ không, xem điều kiện tiếp cận thị trường nếu ngành đó hạn chế với nhà đầu tư nước ngoài, rồi cập nhật ngành mới vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Hồ sơ chưa hợp lệ thì bạn nhận văn bản nêu chỗ cần sửa.
Điểm cần hiểu cho đúng: đây là việc ghi nhận, không phải cơ quan đăng ký đánh giá bạn có đủ năng lực làm ngành mới hay không. Với ngành không có điều kiện, bạn được làm ngay khi ngành đã được ghi nhận. Với ngành có điều kiện, ghi nhận ngành chỉ là bước một; được kinh doanh hay chưa còn phụ thuộc giấy phép, chứng chỉ hoặc điều kiện khác do cơ quan chuyên ngành quản lý (khoản 8 Điều 7 Nghị định 168). Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cũng không phải giấy phép kinh doanh (khoản 3 Điều 6 cùng nghị định).
Tình huống công ty phần mềm thêm ba ngành: việc làm, mã cấp bốn, ghi chi tiết
Công ty B (giả định) đang đăng ký 6219 Lập trình máy tính khác. Nay khách hàng nhờ thêm ba việc: tư vấn chọn máy chủ và vận hành hệ thống, cho thuê chỗ lưu trữ dữ liệu, mở lớp lập trình ngắn ngày cho nhân viên doanh nghiệp khác. Cách chia mã như sau:
| Việc định làm thêm | Mã cấp bốn | Tên ngành trong VSIC 2025 | Gợi ý ghi chi tiết |
|---|---|---|---|
| Tư vấn phần cứng, phần mềm, quản lý vận hành hệ thống máy tính của khách | 6220 | Tư vấn máy tính và quản lý cơ sở hạ tầng máy tính | Tư vấn hệ thống máy tính, quản lý vận hành hệ thống cho khách hàng |
| Cho thuê chỗ lưu trữ, xử lý dữ liệu trên máy chủ của công ty | 6310 | Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, lưu trữ và các hoạt động liên quan | Dịch vụ lưu trữ và xử lý dữ liệu |
| Lớp lập trình ngắn ngày, không cấp văn bằng theo cấp học | 8559 | Giáo dục khác chưa được phân vào đâu | Đào tạo kỹ năng lập trình ngắn hạn |
| Viết phần mềm trò chơi (nếu sau này nhận) | 6211 | Phát triển trò chơi điện tử, phần mềm trò chơi điện tử và các công cụ phần mềm trò chơi điện tử | Chỉ thêm khi thật sự làm trò chơi; không gộp vào 6219 |
Phụ lục II Quyết định 36/2025 loại trừ rõ việc lập kế hoạch, thiết kế hệ thống tích hợp phần cứng và phần mềm ra khỏi 6219, chuyển sang 6220; nên việc tư vấn hệ thống cần mã riêng chứ không nằm sẵn trong mã lập trình. Riêng lớp học: mã 8559 gồm giáo dục không theo cấp độ tại trung tâm đào tạo, bồi dưỡng; trước khi nộp, bạn nên hỏi cơ quan đăng ký xem hình thức lớp của mình có rơi vào nhóm giáo dục có điều kiện hay không, vì danh mục đang áp có các dòng về giáo dục.
Hồ sơ gồm những gì và nộp theo thứ tự nào
Điều 49 Nghị định 168 chỉ yêu cầu hai loại giấy. Bộ hồ sơ thực tế nên đi theo thứ tự sau để không phải nộp lại:
- Họp hoặc lấy ý kiến để thông qua việc thêm ngành. Công ty TNHH một thành viên: nghị quyết hoặc quyết định của chủ sở hữu. TNHH hai thành viên trở lên và công ty hợp danh: của Hội đồng thành viên. Công ty cổ phần: của Đại hội đồng cổ đông (điểm b khoản 1 Điều 49).
- Lập danh sách ngành sau thay đổi: mỗi ngành một mã cấp bốn, tên ngành chép đúng theo VSIC 2025, phần chi tiết (nếu có) viết ngay dưới mã.
- Điền thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp theo mẫu đang dùng; danh sách ngành trong thông báo phải trùng khớp với nghị quyết.
- Không bắt buộc đóng dấu vào thông báo, biên bản họp, nghị quyết (khoản 5 Điều 4 Nghị định 168).
- Nếu cùng lúc đổi thêm nội dung khác như địa chỉ hay người đại diện, có thể gộp vào một bộ hồ sơ (khoản 6 Điều 4).
- Nộp lệ phí tại thời điểm nộp hồ sơ (Điều 34). Thông báo thay đổi ngành không nằm trong nhóm được miễn lệ phí ở khoản 3 Điều 57; mức cụ thể tra theo biểu phí hiện hành.
- Nhận giấy tiếp nhận, chờ kết quả trong 03 ngày làm việc; cần giấy tờ chứng minh thì đề nghị cấp Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Nếu bị yêu cầu sửa, bạn có 60 ngày kể từ ngày có thông báo để nộp bổ sung (khoản 3 Điều 32); quá hạn thì hồ sơ không còn giá trị và phải làm lại từ đầu.
Chọn mã cho ngành mới: bốn chỗ hay sai
Chọn mã theo việc, không theo tên sản phẩm. Bán phần mềm đóng gói, viết phần mềm theo đặt hàng và tư vấn hệ thống là ba hoạt động khác nhau trong VSIC. Hỏi chính mình: khách trả tiền cho cái gì, hàng hoá hay công sức. Câu trả lời quyết định bạn ở nhóm bán buôn, bán lẻ hay dịch vụ.
Ghi chi tiết vượt ra ngoài mã đã chọn. Khoản 6 Điều 7 Nghị định 168 cho phép ghi chi tiết dưới mã cấp bốn nhưng phần chi tiết phải phù hợp với mã đó, và khi đã ghi thì ngành của doanh nghiệp chính là phần chi tiết. Ghi "6219, chi tiết: lập trình và tổ chức sự kiện công nghệ" là nhét hai việc vào một mã; tổ chức sự kiện cần mã riêng.
Dùng mã nhớ từ bản 2018. VSIC 2025 giữ nhiều số mã nhưng đổi nghĩa. Ví dụ 4661 trước là bán buôn nhiên liệu, nay là bán buôn ô tô và xe có động cơ khác. Mã mới thêm vào phải lấy từ bảng hiện hành, không chép từ giấy tờ cũ hay mẫu của công ty khác.
Ghi ngành có điều kiện bằng tên tự đặt. Khoản 3 và khoản 7 Điều 7 yêu cầu ngành có điều kiện ghi theo tên ngành ở văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành. Cách làm: chọn mã cấp bốn gần nhất, rồi ghi chi tiết đúng chữ của văn bản đó. Tự viết gọn lại là một lý do hồ sơ bị yêu cầu sửa.
Mốc 10 ngày tính từ đâu: một ví dụ có ngày cụ thể
Luật chỉ nói "10 ngày kể từ ngày có thay đổi". Với ngành nghề, mốc dễ chứng minh nhất là ngày ghi trên nghị quyết hoặc quyết định thông qua việc thêm ngành, vì đó là văn bản nằm trong hồ sơ. Giả sử Hội đồng thành viên công ty B họp và ký nghị quyết ngày 03/12. Đếm 10 ngày từ ngày đó, bạn nên nộp xong trước 13/12; để dư một hai ngày phòng khi phải bổ sung chữ ký.
Thứ tự nên là: nghị quyết trước, nộp thông báo ngay sau, rồi mới ký hợp đồng đầu tiên của ngành mới. Làm ngược lại, ký hợp đồng tư vấn hệ thống từ tháng 11 rồi tháng 12 mới họp, thì ngày có thay đổi trên thực tế đã trôi qua lâu, và trong khoảng đó công ty kinh doanh một ngành chưa được ghi nhận.
Nếu ngành mới là ngành có điều kiện, thứ tự dài hơn một bước: ghi nhận ngành, rồi xin giấy phép hoặc đáp ứng điều kiện, rồi mới hoạt động. Khoản 2 Điều 33 Nghị định 168 nói rõ quyền kinh doanh tính từ ngày được cấp đăng ký, trừ ngành có điều kiện. Đừng lấy ngày ghi nhận ngành làm ngày khai trương dịch vụ có điều kiện.
Chi nhánh và địa điểm kinh doanh muốn làm ngành mới
Khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp quy định ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải đúng với ngành, nghề của doanh nghiệp. Hệ quả thực tế: chi nhánh không thể "đi trước" công ty mẹ. Nếu chi nhánh tại tỉnh khác muốn mở thêm dịch vụ, công ty phải thêm ngành đó ở cấp doanh nghiệp trước, sau đó mới tính đến chi nhánh.
Khi nội dung đăng ký hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện hay địa điểm kinh doanh thay đổi, Điều 56 Nghị định 168 yêu cầu đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt chi nhánh, địa điểm đó, trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi. Hồ sơ là giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động. Như vậy một lần thêm ngành có thể kéo theo hai thủ tục ở hai nơi, mỗi nơi một thời hạn 10 ngày.
Văn phòng đại diện thì khác: theo khoản 2 Điều 44, văn phòng đại diện không thực hiện chức năng kinh doanh. Thêm ngành cho công ty không mở ra quyền bán hàng tại văn phòng đại diện; muốn bán ở đó, bạn cần lập chi nhánh hoặc thông báo địa điểm kinh doanh.
Câu nên hỏi cơ quan đăng ký và cách tự kiểm sau khi nộp
Trước khi nộp, những câu đáng hỏi cán bộ tiếp nhận hoặc bộ phận hướng dẫn của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh:
- Phần ghi chi tiết dự kiến có được coi là phù hợp với mã cấp bốn đã chọn không.
- Ngành định thêm có nằm trong danh mục ngành có điều kiện đang áp dụng không, nếu có thì tên chi tiết nên chép theo văn bản nào.
- Công ty có thành viên, cổ đông nước ngoài thì ngành mới có bị xem xét điều kiện tiếp cận thị trường không.
- Nộp qua mạng thì cần chữ ký số hay tài khoản nào cho người nộp.
- Có cần đăng ký thay đổi cho chi nhánh ngay trong đợt này không.
Sau khi có kết quả, mở thông tin công ty trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, đối chiếu từng dòng ngành với danh sách bạn đã nộp: đủ số ngành, đúng mã, đúng phần chi tiết. Luật Doanh nghiệp (khoản 2 Điều 32) yêu cầu thay đổi nội dung đăng ký được công khai trên cổng này, nên đây cũng là nơi đối tác sẽ nhìn vào. Lưu nghị quyết, thông báo và giấy xác nhận vào một tập riêng để lần thay đổi sau dùng lại.
Câu hỏi thường gặp
Thêm ngành nghề cho công ty mất bao lâu?
Theo Điều 49 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh xem hồ sơ trong 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận. Nếu hồ sơ phải sửa thì thời gian kéo dài thêm theo lần nộp bổ sung của bạn.
Thêm ngành có phải đổi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không?
Không. Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không ghi ngành nghề, nên thêm ngành chỉ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Cần giấy tờ chứng minh thì đề nghị cấp Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Quá 10 ngày mới thông báo thêm ngành thì sao?
Cơ quan đăng ký vẫn nhận hồ sơ, nhưng việc chậm thông báo là vi phạm nghĩa vụ đăng ký và có thể bị xử phạt theo nghị định xử phạt vi phạm hành chính hiện hành. Mức phạt cụ thể nên tra văn bản đó hoặc hỏi cơ quan đăng ký.
Một lần thông báo được thêm bao nhiêu ngành?
Nguồn pháp lý không giới hạn số ngành trong một lần thông báo. Bạn có thể thêm nhiều ngành cùng lúc, miễn mỗi ngành ứng với một mã cấp bốn và phần chi tiết phù hợp với mã đã chọn.
Thêm ngành có điều kiện thì làm được ngay chưa?
Chưa. Ngành được ghi nhận chỉ cho thấy công ty đã đăng ký ngành đó. Bạn chỉ được hoạt động khi đã đáp ứng đủ điều kiện hoặc có giấy phép theo luật chuyên ngành, và phải giữ đủ điều kiện suốt quá trình kinh doanh.
Doanh nghiệp tư nhân thêm ngành cần nghị quyết không?
Điểm b khoản 1 Điều 49 chỉ nêu văn bản của chủ sở hữu công ty TNHH, Hội đồng thành viên và Đại hội đồng cổ đông, không nêu doanh nghiệp tư nhân. Nên hỏi cơ quan đăng ký nơi nộp xem hồ sơ của bạn cần những giấy gì.