LinhVuc.comLĩnh Vực
Thêm, bớt, đổi ngành nghề kinh doanh

Hộ kinh doanh thay đổi ngành nghề: thủ tục ở cấp xã và cách ghi ngành chính

Hộ kinh doanh thêm hay đổi ngành phải đăng ký thay đổi ở cấp xã trong 10 ngày, nhận giấy chứng nhận mới; chỉ ngành chính cần mã cấp bốn, ngành phụ ghi bằng lời.

An older Vietnamese man arranges glass jars of snacks on a wooden shelf in a narrow family shop, photographed from behind at hip height, warm afternoon light through the doorway

Hộ kinh doanh thêm, bớt hoặc đổi ngành nghề phải đăng ký thay đổi với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi, bằng giấy đề nghị do chủ hộ ký; cơ quan cấp xã xem trong 03 ngày làm việc và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới. Căn cứ là điểm e khoản 1 và khoản 7 Điều 100 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

Khác với doanh nghiệp, hộ chỉ phải chọn mã cấp bốn cho ngành chính; các ngành khác ghi bằng lời trên giấy đề nghị là đủ (khoản 2 Điều 89). Vì vậy câu hỏi lớn nhất của chủ hộ không phải là thêm bao nhiêu mã, mà là việc thay đổi lần này có làm đổi ngành chính hay không. Bài này đi qua tình huống một quán cà phê mở rộng để bạn tự trả lời câu đó.

Khi nào hộ kinh doanh phải đăng ký thay đổi ngành

Khoản 1 Điều 100 Nghị định 168 liệt kê bảy nội dung mà khi thay đổi, chủ hộ có trách nhiệm đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong 10 ngày: tên hộ, địa chỉ trụ sở, chủ hộ, thành viên hộ gia đình, vốn kinh doanh, ngành, nghề kinh doanh và nội dung đăng ký thuế (trừ phương pháp tính thuế). Ngành nghề nằm ở điểm e.

Từ ngày 01/7/2025 không còn cấp huyện; thủ tục của hộ do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã giải quyết. Đây là nơi hướng dẫn, đối chiếu và ghi nhận ngành nghề của hộ vào Cơ sở dữ liệu về đăng ký hộ kinh doanh (khoản 2 Điều 89).

Ba tình huống đều thuộc diện phải đăng ký: thêm một ngành mới chưa có trong giấy, bỏ một ngành không còn làm, và đổi ngành chính. Có một điểm chủ hộ hay quên: theo khoản 5 Điều 103 mới được bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP, ngay cả khi hộ đang tạm ngừng kinh doanh, nếu có thay đổi thông tin thuộc Điều 100 thì vẫn phải đăng ký thay đổi. Tạm nghỉ để sửa quán và chuẩn bị bán mặt hàng mới không phải lý do để chờ mở lại rồi mới khai.

Kết quả của thủ tục này với hộ là một Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới (khoản 7 Điều 100), khác với doanh nghiệp chỉ được cập nhật dữ liệu.

Ngành chính có đổi không: tình huống quán cà phê của chị Hoa

Chị Hoa (giả định) đăng ký hộ kinh doanh với ngành chính 5630 Dịch vụ phục vụ đồ uống, bán cà phê tại quán. Sau một năm, chị tính bốn hướng mở rộng. Mã trong bảng đều lấy từ VSIC 2025:

Thay đổi dự địnhMã cấp bốn liên quanNgành chính có đổi khôngGhi trên giấy đề nghị
Bán thêm bánh ngọt mua sẵn cho khách mang về4722 Bán lẻ thực phẩmKhông, nếu đồ uống vẫn là phần chínhThêm ngành khác bằng lời: bán lẻ bánh ngọt
Tự nướng bánh mì tại chỗ để bán1071 Sản xuất các loại bánh từ bộtKhông, nếu chỉ là phần nhỏThêm ngành khác: sản xuất bánh mì, bánh ngọt
Chuyển sang bán cơm trưa, đồ uống thành phụ5610 Nhà hàng và các dịch vụ ăn uống phục vụ lưu độngCóNgành chính mới chọn mã 5610; 5630 chuyển xuống ngành khác hoặc bỏ
Ngăn một phòng làm phòng hát karaoke9329 Hoạt động vui chơi giải trí khácTuỳ doanh thu, và là ngành có điều kiệnGhi theo tên ngành ở văn bản chuyên ngành; chưa được hoạt động khi chưa đủ điều kiện

Phụ lục II Quyết định 36/2025 xếp phòng hát karaoke vào 9329, còn quán đồ uống có hát nhạc vẫn ở 5630. Vì vậy cùng là "có hát", hai cách làm rơi vào hai mã khác nhau. Danh mục ngành có điều kiện đang áp dụng có dòng "Kinh doanh dịch vụ ka-ra-ô-kê (karaoke), vũ trường".

Giấy đề nghị và các bước nộp ở cấp xã

Với thay đổi ngành nghề, hồ sơ chỉ gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh do chủ hộ ký (khoản 2 Điều 100). Các bước:

  1. Viết lại toàn bộ danh sách ngành sau thay đổi, đánh dấu một ngành chính kèm mã cấp bốn; các ngành khác ghi bằng lời rõ nghĩa.
  2. Nếu ngành chính hoặc ngành khác là ngành có điều kiện, ghi tên theo văn bản chuyên ngành (điểm b, điểm e khoản 3 Điều 89).
  3. Bổ sung số điện thoại liên hệ nếu hồ sơ cũ còn thiếu. Khoản 1 Điều 101 coi hồ sơ thay đổi thiếu số điện thoại là không hợp lệ.
  4. Chủ hộ ký giấy đề nghị. Đổi ngành nghề không cần văn bản uỷ quyền của các thành viên; văn bản đó chỉ dùng khi đổi chủ hộ hoặc thành viên.
  5. Nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã hoặc qua mạng; nhận giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả.
  6. Trong 03 ngày làm việc nhận Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh mới, hoặc văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Hộ do nhóm cá nhân lập trước ngày 01/7/2025 nộp kèm biên bản họp nhóm về nội dung đăng ký (khoản 5 Điều 123). Hộ có giấy cấp trước mốc này vẫn hoạt động bình thường; khi làm thủ tục thay đổi thì được cấp giấy theo mẫu mới (khoản 1 Điều 123).

Ngành có điều kiện: thêm vào giấy chưa có nghĩa là được bán

Khoản 1 Điều 89 nói hộ kinh doanh tự do kinh doanh ngành luật không cấm, nhưng với ngành có điều kiện thì chỉ được kinh doanh khi đáp ứng đủ điều kiện và phải giữ đủ trong suốt quá trình hoạt động. Khoản 4 Điều 85 nhắc lại: quyền kinh doanh tính từ ngày được cấp giấy, trừ ngành có điều kiện; và giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là giấy phép kinh doanh.

Danh mục ngành có điều kiện đang áp dụng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 là Phụ lục Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, 142 dòng. Từ 01/3/2027, Phụ lục IV mới theo Luật 24/2026/QH16 thay thế, 137 dòng. Những dòng hộ kinh doanh hay chạm tới: kinh doanh dịch vụ xoa bóp, kinh doanh dịch vụ lưu trú, kinh doanh vận tải đường bộ, kinh doanh dịch vụ cầm đồ, kinh doanh dịch vụ karaoke, và kinh doanh thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế.

Ví dụ: một tiệm tóc thêm dịch vụ massage. Massage nằm trong mã 9623 Dịch vụ spa và xông hơi, và "kinh doanh dịch vụ xoa bóp" có trong danh mục. Chủ hộ ghi ngành theo tên ở văn bản chuyên ngành, nhận giấy mới, rồi mới tìm hiểu và đáp ứng điều kiện trước khi nhận khách. Điều kiện cụ thể nằm ở văn bản chuyên ngành và được đăng trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; không có trong bài này để tránh nêu sai.

Những việc không phải đăng ký và chỗ ranh giới

Khoản 3 Điều 82 Nghị định 168 cho phép một số người không phải đăng ký hộ kinh doanh: hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối, người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp. Mức thu nhập thấp do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định. Ngoại lệ quan trọng: trừ ngành có điều kiện.

Ranh giới này ảnh hưởng tới việc đổi ngành theo hai chiều. Chiều thứ nhất: một người bán xôi rong thêm món mới thì không có giấy nào để thay đổi, vì vốn dĩ không thuộc diện đăng ký. Chiều thứ hai: một hộ đã đăng ký, có cửa hàng cố định, thêm một sạp bán ở chợ phiên cuối tuần thì sạp đó vẫn là hoạt động của hộ; ngành hàng mới bán ở sạp nếu chưa có trong giấy thì vẫn phải đăng ký thay đổi.

Thêm một điều đáng nhớ khi so với bản 2018: VSIC 2025 bỏ đuôi "lưu động hoặc tại chợ" ở nhóm bán lẻ. Bán ở chợ, ở cửa hàng hay qua mạng đều xếp theo loại hàng. Mã 4781 ngày nay là bán lẻ ô tô, không còn là bán lẻ thực phẩm tại chợ như trên nhiều giấy cũ.

Đổi ngành chính có chạm tới thuế không

Ngành chính của hộ được ghi bằng mã cấp bốn trong cơ sở dữ liệu đăng ký, và ngành nghề là một trong những thông tin cơ quan thuế dựa vào khi quản lý hộ. Khi ngành chính đổi từ dịch vụ phục vụ đồ uống sang bán lẻ, hay từ bán lẻ sang sản xuất, nhóm ngành mà cơ quan thuế dùng để quản lý hộ có thể đổi theo. Đây là chỗ mã ngành chạm tới thuế, ở mức nhận biết.

Điểm g khoản 1 Điều 100 cũng đưa nội dung đăng ký thuế của hộ (trừ phương pháp tính thuế) vào danh sách phải đăng ký thay đổi trong 10 ngày. Nếu việc đổi ngành kéo theo thay đổi thông tin thuế khác, bạn khai cùng lúc để khỏi đi hai lần.

Bài này không tính thuế. Tỷ lệ, cách khai và cách tính cho từng nhóm ngành thuộc văn bản về thuế; trước khi đổi ngành chính, nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp xem việc đổi có làm đổi cách khai của hộ hay không. Một câu hỏi đơn giản: "Nếu ngành chính của hộ chuyển sang mã này thì kỳ khai tới có gì khác?" là đủ để tránh bất ngờ.

Nhận giấy mới xong: tự kiểm và câu nên hỏi cấp xã

Giấy chứng nhận mới là bản bạn sẽ đưa ra khi có đoàn kiểm tra, khi ký hợp đồng thuê mặt bằng hay khi mở tài khoản ngân hàng cho hộ. Dành mười phút đối chiếu ngay tại chỗ nhận:

  • Ngành chính đúng mã cấp bốn đã chọn, tên ngành chép đúng theo VSIC 2025, không còn mã cũ đã đổi nghĩa.
  • Các ngành khác đủ số lượng, ghi rõ nghĩa, không sót ngành vừa thêm, không còn ngành vừa xin bỏ.
  • Ngành có điều kiện ghi đúng tên theo văn bản chuyên ngành, để sau này hồ sơ xin giấy phép khớp chữ với giấy đăng ký.
  • Tên hộ, địa chỉ, chủ hộ, số điện thoại giữ nguyên như cũ; nếu có chỗ sai so với giấy đề nghị, gửi giấy đề nghị để được hiệu đính theo Điều 115.
  • Giấy cũ cất riêng, ghi ngày được thay để khỏi nhầm khi đưa cho người khác.

Câu nên hỏi cán bộ cấp xã trước khi nộp: ngành mình định làm chính nên chọn mã nào nếu đang lưỡng lự giữa hai mã; phần mô tả ngành khác như vậy đã đủ rõ chưa; ngành mới có thuộc danh mục có điều kiện không và văn bản chuyên ngành nào quy định tên ngành. Hỏi trước một lần rẻ hơn nhiều so với nộp đi nộp lại.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh thêm ngành phụ có cần mã cấp bốn không?

Không bắt buộc. Khoản 2 Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP chỉ yêu cầu chọn mã cấp bốn cho ngành chính; ngành khác ghi bằng lời trên giấy đề nghị, trừ ngành có điều kiện phải ghi theo tên ở văn bản chuyên ngành.

Đổi ngành nghề hộ kinh doanh nộp ở đâu?

Nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ đăng ký, trực tiếp hoặc qua mạng. Từ ngày 01/7/2025 thủ tục hộ kinh doanh không còn giải quyết ở cấp huyện như trước.

Thay đổi ngành nghề hộ kinh doanh có được cấp giấy mới không?

Có. Khoản 7 Điều 100 quy định khi thay đổi ngành nghề, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ trong 03 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.

Đang tạm ngừng kinh doanh có phải khai đổi ngành không?

Có. Nghị định 296/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 5 Điều 103: trong thời gian tạm ngừng, khi có thay đổi thông tin thuộc Điều 100 thì hộ vẫn phải đăng ký thay đổi theo quy định.

Giấy hộ kinh doanh cũ ghi mã ngành theo bản 2018 có phải đổi ngay không?

Khoản 1 Điều 123 cho hộ có giấy cấp trước 01/7/2025 tiếp tục hoạt động theo giấy đó. Khi làm thủ tục thay đổi, ngành chính sẽ được chọn theo hệ thống ngành hiện hành; nên đối chiếu lại mã cũ vì nhiều mã đã đổi nghĩa.

Hộ kinh doanh thêm ngành có điều kiện thì làm gì trước?

Đăng ký thay đổi để ngành được ghi nhận, sau đó tìm hiểu và đáp ứng điều kiện theo văn bản chuyên ngành. Chỉ khi đủ điều kiện mới được hoạt động, và phải duy trì điều kiện đó trong suốt quá trình kinh doanh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138