Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành không có mã "bán hàng online". Bán qua mạng xã hội, qua website riêng hay mở gian hàng trên sàn đều xếp theo loại hàng bạn bán: quần áo là 4771, mỹ phẩm là 4772, điện thoại và phụ kiện là 4740, đồ ăn vặt đóng gói là 4722. Chỉ khi bạn không sở hữu hàng mà làm cầu nối hưởng phí, hoa hồng thì mới là 4790 – Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ.
Câu trả lời này lấy từ Phụ lục II Quyết định 36/2025/QĐ-TTg: "Bán lẻ theo phương thức đặt hàng qua thư hoặc internet được phân loại theo loại hàng hóa bán". Bản năm 2018 từng có một mã riêng cho bán lẻ theo đặt hàng qua bưu điện hoặc internet; bản 2025, hiệu lực từ 15/11/2025, đã bỏ kiểu phân loại theo kênh bán. Ai đang cầm giấy đăng ký cũ ghi theo mã đó nên đối chiếu lại theo tên ngành và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh.
Vì sao bán qua mạng không có mã riêng
Hệ thống ngành phân loại hoạt động theo bản chất kinh tế. Người mở shop trên mạng vẫn làm đúng việc của một cửa hàng: mua hàng về, bày ra, bán cho người tiêu dùng, nhận tiền, giao hàng. Kênh bán thay đổi nhưng bản chất là bán lẻ một loại hàng cụ thể. Vì vậy phần mở đầu ngành bán lẻ trong Phụ lục II ghi rõ: phân loại dựa trên hàng hoá được bán, không dựa trên phương thức bán hàng tại cửa hàng, trực tuyến, tại quầy hay tại chợ.
Nguyên tắc này cũng áp cho bán buôn. Phần nội dung ngành 46 ghi bán buôn bao gồm cả bán buôn qua internet. Một xưởng nhận đơn sỉ qua nhóm chat, giao cho các shop khác bán lại, vẫn chọn mã bán buôn theo loại hàng.
Hệ quả thực tế là hai người cùng "bán online" có thể có hai mã hoàn toàn khác nhau. Chị Lan bán váy may sẵn qua trang cá nhân dùng 4771 Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da. Anh Tùng bán tai nghe, cáp sạc qua sàn dùng 4740 Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông. Không có một mã chung nào thay cho cả hai.
Bán gì trên mạng thì tra mã nào
Bảng gợi ý cho các nhóm hàng hay gặp ở shop online. Mã nào cũng tra được trong Phụ lục I Quyết định 36/2025, tên ngành chép nguyên văn.
| Bạn bán | Mã cấp 4 | Tên ngành | Ghi chi tiết gợi ý |
|---|---|---|---|
| Quần áo, váy, đồ ngủ may sẵn | 4771 | Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da | Bán lẻ hàng may mặc |
| Son, kem dưỡng, dầu gội | 4772 | Bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh | Bán lẻ nước hoa, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh |
| Ốp lưng, cáp sạc, tai nghe, điện thoại | 4740 | Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông | Bán lẻ điện thoại và phụ kiện |
| Đồ ăn vặt đóng gói, trà, cà phê bột | 4722 | Bán lẻ thực phẩm | Bán lẻ bánh, kẹo, cà phê bột, chè và thực phẩm khác |
| Sách giấy, sổ, bút | 4761 | Bán lẻ sách, báo, tạp chí, văn phòng phẩm | Bán lẻ sách và văn phòng phẩm |
| Đồ chơi trẻ em, đồ hoá trang | 4763 | Bán lẻ trò chơi, đồ chơi | Bán lẻ đồ chơi, đồ dùng dự tiệc |
| Cây cảnh, đồ cho vật nuôi cảnh | 4773 | Bán lẻ hàng hóa khác mới (trừ ô tô, mô tô, xe máy và các bộ phận phụ trợ) | Bán lẻ cây cảnh, thức ăn và đồ dùng cho vật nuôi cảnh |
| Quần áo cũ thanh lý, đồ gia dụng cũ | 4774 | Bán lẻ hàng hóa đã qua sử dụng | Bán lẻ hàng may mặc đã qua sử dụng |
| Nhiều nhóm hàng, không nhóm nào trội | 4719 | Bán lẻ tổng hợp khác | Bán lẻ tổng hợp nhiều loại hàng |
Nếu shop bán ba bốn nhóm hàng, chọn nhóm có doanh thu lớn nhất làm ngành chính, các nhóm còn lại đăng ký thêm. Đồ tự làm như nến thơm, xà phòng thủ công, bánh tự nướng không nằm ở bảng này, vì Phụ lục II xếp việc vừa sản xuất vừa bán vào các ngành sản xuất từ 10 đến 32; cần tra mã sản xuất theo đúng sản phẩm.
Bạn có sở hữu hàng không: bán lại, đặt hàng hộ, nhận hoa hồng
Mua về rồi bán lại. Bạn nhập hàng, trả tiền cho nhà cung cấp, rồi bán với giá của mình: hàng thuộc về bạn trước khi giao cho khách. Đây là bán lẻ, chọn mã 47xx theo loại hàng. Phụ lục II ghi "người bán lẻ thường là người sở hữu hàng hóa kinh doanh".
Nhận đơn, nhà cung cấp giao thẳng. Mô hình này cần xem kỹ hợp đồng. Nếu bạn mua hàng từ nhà cung cấp theo giá sỉ rồi bán cho khách theo giá lẻ, bạn vẫn là người bán, vẫn là 47xx. Nếu bạn chỉ giới thiệu khách, không mua hàng, nhận phần trăm hoa hồng từ người bán, thì đó là dịch vụ trung gian.
Làm cầu nối hưởng phí. Mã 4790 dành cho hoạt động giúp người mua và người bán giao dịch, thu phí hoặc hoa hồng mà không cung cấp và không sở hữu hàng hoá được trung gian. Phụ lục II ghi hoạt động này có thể diễn ra trên nền tảng số hoặc kênh phi kỹ thuật số, phí có thể thu từ người mua hoặc người bán.
Bán sỉ cho shop khác. Nếu khách của bạn chủ yếu là người mua về bán lại, đó là bán buôn, mã thuộc ngành 46 theo loại hàng, ví dụ 4641 Bán buôn vải, hàng may mặc, giày dép.
Ký gửi bán hộ. Người gửi vẫn là chủ hàng, bạn bán hộ và hưởng phần trăm. Bản chất gần với trung gian hơn là bán lại. Với đồ cũ, Phụ lục II còn ghi riêng: cho thuê không gian, kể cả nhân viên, để bán hàng cũ được xếp vào 47900. Hỏi cơ quan đăng ký nếu hợp đồng ký gửi của bạn pha trộn cả hai kiểu.
Mở gian hàng trên sàn khác với vận hành sàn
Nhiều người lo rằng bán trên sàn thương mại điện tử thì phải đăng ký ngành thương mại điện tử có điều kiện. Cần tách hai vai. Người bán trên sàn là người bán lẻ hoặc bán buôn hàng của mình; sàn chỉ là kênh. Người vận hành sàn là đơn vị dựng và quản lý nền tảng cho người khác vào bán.
Danh mục ngành nghề có điều kiện đang áp dụng theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP (từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027) có dòng 37: "Hoạt động thương mại điện tử: quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng thương mại điện tử tích hợp; chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại". Dòng này nói về việc quản lý, vận hành nền tảng, không nói về người mở gian hàng.
Về mã ngành, Phụ lục II xếp hoạt động trung gian cho bán lẻ, kể cả trên nền tảng số, vào 4790. Còn trang web chỉ tìm kiếm hàng hoá và liên kết khách hàng với người bán được tách sang 6390 Hoạt động cổng tìm kiếm web và các dịch vụ thông tin khác. Nền tảng cho người dùng đặt dịch vụ giao đồ ăn lại thuộc 5330 Hoạt động dịch vụ trung gian cho hoạt động bưu chính và chuyển phát. Ba kiểu nền tảng, ba mã khác nhau; người chỉ bán hàng không cần mã nào trong ba mã đó.
Hàng số và những thứ không thuộc bán lẻ
Sách điện tử, sách nói. Phụ lục II loại trừ phân phối sản phẩm kỹ thuật số qua tải xuống, phát trực tuyến khỏi ngành bán buôn, bán lẻ. Nhà xuất bản phân phối sách điện tử thuộc 5811 Xuất bản sách. Bán sách giấy mới là 4761.
Trò chơi, nhạc, phim tải về. Nhà xuất bản trò chơi phân phối bản tải về thuộc 58210 Xuất bản trò chơi điện tử; nhạc thuộc 59200 Hoạt động ghi âm và xuất bản âm nhạc; phim, video thuộc 59130 Hoạt động phát hành phim điện ảnh, video và chương trình truyền hình. Trong khi đó, đĩa trò chơi, phần mềm đóng gói trên phương tiện vật lý với quyền dùng vĩnh viễn vẫn là bán lẻ 4740.
Thẻ cào, gói cước trả trước. Người bán thẻ và dịch vụ điện thoại trả trước được Phụ lục II xếp vào 6120 Hoạt động bán lại dịch vụ viễn thông và dịch vụ trung gian cho hoạt động viễn thông, không phải bán lẻ hàng hoá.
Khoá học, tài liệu số tự soạn. Hệ thống ngành không có câu nào xếp loại này vào bán lẻ. Đây là hoạt động thuộc nhóm giáo dục hoặc xuất bản tuỳ cách làm, nằm ngoài phạm vi mã bán hàng; nên tra theo hoạt động thật và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh.
Chỗ hay ghi nhầm khi đăng ký bán hàng online
Ghi 4790 vì nghĩ bán qua sàn là trung gian. Sai nếu bạn sở hữu hàng. Ghi nhầm mã trung gian còn khiến ngành đăng ký không khớp với việc bạn thật sự làm khi cơ quan quản lý kiểm tra.
Ghi thêm 5320 vì tự giao hàng. Phụ lục II ngành 47 xếp giao hàng, lắp đặt hàng do chính đơn vị bán thực hiện để hỗ trợ bán vào hoạt động bán lẻ. Mã 5320 Chuyển phát dành cho người làm dịch vụ giao nhận cho người khác.
Ghi thêm 8292 vì tự đóng gói. Đóng gói hàng của mình là hoạt động hỗ trợ bán hàng. Mã 8292 Dịch vụ đóng gói dành cho đóng gói theo yêu cầu bên khác.
Ghi thêm 7310 vì chạy quảng cáo. Quảng cáo cho sản phẩm của chính mình không phải kinh doanh dịch vụ quảng cáo. Mã 7310 Quảng cáo chỉ cần khi bạn nhận làm quảng cáo cho người khác lấy tiền.
Chép mã từ bài viết cũ. Nhiều bài hướng dẫn trước 15/11/2025 vẫn ghi mã bán lẻ qua internet của bản 2018. Mã đó không còn trong Hệ thống ngành hiện hành; hãy tra lại Phụ lục I Quyết định 36/2025 theo loại hàng.
Câu hỏi thường gặp
Bán hàng online ở nhà có phải đăng ký kinh doanh không?
Nghị định 168/2025 không có điều riêng cho bán hàng online. Điều 82 chỉ miễn đăng ký cho bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, lưu động, thời vụ, dịch vụ thu nhập thấp và không miễn với ngành có điều kiện; tình huống cụ thể nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Mở shop trên sàn thương mại điện tử thì chọn mã 4790 phải không?
Không. Người mở gian hàng và tự bán hàng của mình chọn mã bán lẻ theo loại hàng. Mã 4790 dành cho đơn vị làm trung gian, không sở hữu hàng, thu phí hoặc hoa hồng từ giao dịch của người khác.
Bán nhiều loại hàng online thì chọn ngành chính thế nào?
Ước tính doanh thu theo nhóm hàng và chọn nhóm lớn nhất làm ngành chính, các nhóm khác đăng ký thêm. Nếu nhiều nhóm ngang nhau, không nhóm nào trội, có thể cân nhắc 4719 Bán lẻ tổng hợp khác.
Làm cộng tác viên bán hàng hưởng hoa hồng thì dùng mã gì?
Nếu bạn không mua hàng, chỉ giới thiệu khách và nhận hoa hồng từ người bán, bản chất là trung gian bán lẻ, mã 4790. Nếu bạn mua sỉ rồi bán lại theo giá mình đặt, bạn là người bán lẻ, chọn mã 47xx theo loại hàng.
Bán khoá học, ebook tự viết qua mạng có dùng mã bán lẻ được không?
Không nên. Phụ lục II loại phân phối sản phẩm kỹ thuật số qua tải xuống và phát trực tuyến khỏi ngành bán buôn, bán lẻ. Hãy tra theo hoạt động thật như xuất bản hoặc giáo dục và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh.
Giấy đăng ký cũ có mã bán lẻ qua internet thì có phải sửa không?
Mã đó thuộc bản Hệ thống ngành năm 2018 đã hết hiệu lực từ 15/11/2025, bản mới không còn mã tương ứng. Hãy đối chiếu theo loại hàng bạn đang bán và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh về việc cập nhật ngành.