Viết ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học máy, thị giác máy cho khách thuộc 6219 – Lập trình máy tính khác; điện toán đám mây, xử lý và làm sạch dữ liệu khách đưa, nhập liệu, lưu trữ thuộc 6310; dịch vụ tìm kiếm, biên soạn thông tin theo hợp đồng thuộc 6390. Hệ thống ngành 2025 đã gọi tên khá nhiều việc công nghệ mới, nên trước khi nghĩ tới chuyện "ngành chưa có trong danh mục", hãy tra kỹ phần nội dung ngành.
Bài dưới đây dựa trên Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, hiệu lực từ 15/11/2025, và Điều 7 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về cách ghi ngành chưa có tên. Mảng dữ liệu cũng là nơi danh mục ngành có điều kiện có nhiều dòng mới, phần đó nằm ở mục thứ tư.
Bản 2025 đã gọi tên nhiều việc công nghệ mới
Nội dung 6219 trong Phụ lục II liệt kê việc thiết kế, viết, sửa, tùy chỉnh, thử nghiệm mã máy tính để tạo phần mềm hệ thống, phần mềm kinh doanh, tài chính, và nói thẳng các loại: ứng dụng máy học; ứng dụng trí tuệ nhân tạo hoặc thị giác máy; ứng dụng an ninh mạng; ứng dụng sổ cái phân tán; cơ sở dữ liệu; các trang web. Một công ty nhận làm hệ thống nhận diện biển số, chatbot chăm sóc khách hàng hay mô hình dự báo nhu cầu cho khách đều ở đây.
Nội dung 6310 bao trùm phần hạ tầng: cung cấp hạ tầng công nghệ thông tin, kể cả hạ tầng đám mây và nền tảng; điện toán đám mây, trừ xuất bản phần mềm và thiết kế hệ thống; hạ tầng kỹ thuật cho phát trực tuyến; xử lý dữ liệu hoàn chỉnh cho khách như nhập tin, làm sạch, tổng hợp dữ liệu, tạo báo cáo từ dữ liệu khách cung cấp; xử lý dữ liệu chuỗi khối; cho thuê lưu trữ web, lưu trữ ứng dụng, chỗ đặt trung tâm dữ liệu; số hoá tập tin để xử lý tiếp; nhập liệu; lưu trữ dữ liệu máy tính.
Thêm vài chỗ ít ai để ý: phần loại trừ của 7430 – Hoạt động phiên dịch đưa việc phát triển công cụ dịch thuật và đào tạo công cụ dịch thuật về nhóm 621 lập trình; 6220 có tư vấn an ninh mạng, giám sát, phân tích hệ thống mạng; 5829 có xuất bản phần mềm sổ cái phân tán và phần mềm công nghệ tài chính. Những câu chữ này nằm trong Phụ lục II của bản 2025, nên tra mã công nghệ phải dùng đúng bản đang hiệu lực, không dựa vào danh sách mã cũ chép lại trên mạng.
Bảng tra cho công ty trí tuệ nhân tạo và dữ liệu
Mã và tên ngành chép từ Phụ lục I Quyết định 36/2025; ví dụ suy từ phần "Nhóm này gồm" của Phụ lục II.
| Việc bạn làm | Mã cấp 4 | Tên ngành | Căn cứ trong Phụ lục II |
|---|---|---|---|
| Viết ứng dụng nhận diện hình ảnh, chatbot, mô hình dự báo cho khách | 6219 | Lập trình máy tính khác | Ứng dụng máy học; trí tuệ nhân tạo, thị giác máy |
| Tự làm phần mềm trí tuệ nhân tạo rồi bán quyền dùng cho nhiều khách | 5829 | Xuất bản phần mềm khác | Xuất bản phần mềm chạy trên mọi nền tảng |
| Làm sạch, tổng hợp dữ liệu khách đưa, lập báo cáo | 6310 | Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, lưu trữ và các hoạt động liên quan | Xử lý dữ liệu hoàn chỉnh cho khách hàng |
| Cho thuê máy chủ, tài nguyên tính toán đám mây | 6310 | Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, lưu trữ và các hoạt động liên quan | Hạ tầng đám mây và nền tảng |
| Số hoá tài liệu để đưa vào hệ thống xử lý | 6310 | Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu, lưu trữ và các hoạt động liên quan | Số hoá tập tin để xử lý tiếp; nhập liệu |
| Số hoá tệp, không xử lý thêm | 8210 | Hoạt động hành chính và hỗ trợ văn phòng | Số hoá các tệp tin không cần xử lý thêm |
| Tìm kiếm thông tin theo hợp đồng, theo dõi báo chí, biên soạn danh bạ | 6390 | Hoạt động cổng tìm kiếm web và các dịch vụ thông tin khác | Cấp năm 63909 dịch vụ thông tin khác |
| Tư vấn kiến trúc hệ thống, an ninh mạng cho doanh nghiệp | 6220 | Tư vấn máy tính và quản lý cơ sở hạ tầng máy tính | Tư vấn an ninh mạng; thiết kế hệ thống tích hợp |
| Nghiên cứu phát triển công nghệ mới | 7212 | Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ | Nhóm nghiên cứu và phát triển |
Phần lớn công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo cần 6219 hoặc 5829 làm ngành chính, cộng 6310 nếu có vận hành hạ tầng. Chỉ thêm 7212 khi nghiên cứu là hoạt động thật, có kết quả để bán hoặc chuyển giao, chứ không phải để tên ngành nghe có vẻ công nghệ hơn.
Gắn nhãn dữ liệu, huấn luyện mô hình: chỗ Phụ lục II chưa gọi tên
Có những việc mới mà Phụ lục II chưa có câu nào nói thẳng. Tiêu biểu là gắn nhãn dữ liệu: một đội người ngồi khoanh vùng vật thể trong ảnh, đánh dấu câu chữ, để dữ liệu dùng huấn luyện mô hình của khách. Huấn luyện, tinh chỉnh mô hình cho khách cũng vậy.
Đọc phần nội dung ngành, có hai chỗ gần. Thứ nhất là 6310, nơi có "xử lý dữ liệu hoàn chỉnh cho khách hàng như nhập tin, làm sạch dữ liệu, tổng hợp dữ liệu, tạo báo cáo… từ dữ liệu do khách hàng cung cấp" và "dịch vụ nhập liệu dữ liệu". Gắn nhãn là xử lý dữ liệu khách đưa, nên nghiêng về đây. Thứ hai là nhóm 621, vì phần loại trừ của 7430 đã coi "đào tạo công cụ dịch thuật" là lập trình; huấn luyện một mô hình như một phần của việc làm ra ứng dụng cho khách vì thế nghiêng về 6219.
Tình huống giả định: công ty N có hai hợp đồng. Hợp đồng một: nhận một triệu ảnh của khách, gắn nhãn, trả lại tệp nhãn. Hợp đồng hai: dựng trọn một hệ thống phát hiện lỗi sản phẩm trên dây chuyền, trong đó có huấn luyện mô hình. Theo câu chữ phụ lục, hợp đồng một gần 6310, hợp đồng hai là 6219. Đây là suy luận từ nội dung ngành, không phải câu trả lời có sẵn; công ty N nên đưa mô tả hai hợp đồng cho cơ quan đăng ký kinh doanh và hỏi trước khi chốt.
Nếu dữ liệu khách đưa có thông tin cá nhân, đọc tiếp mục dưới: chuyện đó không đổi mã ngành, nhưng có thể chạm danh mục ngành có điều kiện.
Các dòng dữ liệu trong danh mục ngành có điều kiện
Phụ lục Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, danh mục ngành có điều kiện đang áp từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027, có bốn dòng cuối liên quan trực tiếp: "Kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu", "Kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu", "Hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa" và "Dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân". Bốn dòng này giữ nguyên tên trong Phụ lục IV mới theo Luật 24/2026/QH16, áp dụng từ 01/3/2027. Gần đó còn "Kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng (không bao gồm kinh doanh sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự)", "Kinh doanh dịch vụ xác thực điện tử" và "Kinh doanh dịch vụ tin cậy".
Đây là chỗ cần đọc rất kỹ, vì tên dòng có những chữ trùng với nội dung 6310. Một công ty xử lý dữ liệu theo nghĩa của hệ thống ngành có bị coi là kinh doanh dịch vụ phân tích, tổng hợp dữ liệu theo nghĩa của danh mục có điều kiện hay không, do luật chuyên ngành về dữ liệu và về bảo vệ dữ liệu cá nhân định nghĩa. Nguồn của bài này chỉ có tên các dòng, không có định nghĩa, nên bài không kết luận thay.
Cách làm thận trọng: viết ra đúng một câu bạn bán cái gì cho ai. "Làm sạch dữ liệu bán hàng do khách gửi và trả lại cho chính khách" khác hẳn "thu thập, tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn rồi bán cho bên thứ ba". Câu thứ hai gần dòng trung gian, tổng hợp dữ liệu hơn nhiều. Mang câu đó đi hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh và đọc văn bản chuyên ngành; nếu thuộc danh mục, khoản 3 và khoản 7 Điều 7 Nghị định 168/2025 yêu cầu ghi theo tên ngành trong văn bản chuyên ngành.
Khi việc của bạn thật sự chưa có trong hệ thống ngành
Điều 7 Nghị định 168/2025 đặt thứ tự xử lý. Trước hết, khoản 6 cho phép chọn một mã cấp bốn rồi ghi chi tiết bên dưới, miễn phần chi tiết phù hợp với mã đã chọn. Phần lớn dịch vụ công nghệ mới giải quyết được ở bước này, vì 6219, 6310, 6390 đều khá rộng. Khoản 4 nói ngành không có trong hệ thống ngành nhưng đã có ở văn bản quy phạm pháp luật khác thì ghi theo văn bản đó.
Chỉ khi không có cả trong hệ thống ngành lẫn văn bản nào khác, khoản 5 mới áp dụng: cơ quan đăng ký kinh doanh ghi nhận bổ sung ngành đó cho doanh nghiệp nếu nó không thuộc ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, đồng thời thông báo cho Bộ Tài chính để bổ sung ngành mới. Với hộ kinh doanh, điểm d khoản 3 Điều 89 quy định tương tự, do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ghi nhận. Không có câu nào trong nghị định nói cơ quan đăng ký phải chấp nhận mọi cách diễn đạt; bạn đề xuất, cơ quan đối chiếu.
Nên mô tả bằng động từ và sản phẩm cụ thể, không bằng thuật ngữ tiếp thị. "Cung cấp giải pháp trí tuệ nhân tạo toàn diện" không cho người đọc hồ sơ biết bạn làm gì. "Lập trình ứng dụng nhận diện hình ảnh theo đơn đặt hàng" thì đặt được ngay dưới 6219. Ngành cấm đầu tư kinh doanh nằm ở Điều 6 Luật Đầu tư 143/2025/QH15, từ 01/01/2027 có thêm điểm m về khí N2O theo Luật 24/2026; không dòng nào trong đó liên quan tới lập trình hay dữ liệu.
Tự kiểm khi mô tả một dịch vụ công nghệ mới
Sáu bước sau giúp bạn đi từ ý tưởng sản phẩm tới dòng ngành nghề trong hồ sơ mà không phải đoán.
- Viết một câu: bạn làm gì, cho ai, giao sản phẩm gì, thu tiền theo cách nào.
- Tra nội dung 6219, 5829, 6220, 6310, 6390 trong Phụ lục II; tìm câu chữ trùng với việc của bạn.
- Nếu bạn giữ sản phẩm và bán quyền dùng, xem nhóm xuất bản phần mềm; nếu làm theo hợp đồng rồi bàn giao, xem nhóm lập trình.
- Dò câu mô tả với các dòng dữ liệu, an ninh mạng, tài sản mã hoá trong danh mục ngành có điều kiện đang áp.
- Chọn mã cấp bốn gần nhất, ghi chi tiết bằng động từ và sản phẩm cụ thể theo khoản 6 Điều 7 Nghị định 168/2025.
- Chỉ đề xuất ngành mới theo khoản 5 khi đã chắc không mã nào chứa được việc của bạn.
Với mảng tài sản mã hoá, Phụ lục II có câu xếp việc phát hành tài sản mã hoá không kèm trách nhiệm pháp lý vào 6310, mua bán và môi giới tài sản tiền điện tử không kèm trách nhiệm pháp lý vào 8299. Có mã trong hệ thống ngành không có nghĩa được phép làm; "Hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa" là ngành có điều kiện, phải đọc văn bản chuyên ngành trước khi tính tới.
Câu hỏi thường gặp
Công ty làm phần mềm trí tuệ nhân tạo đăng ký mã ngành gì?
Làm ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học máy, thị giác máy theo đơn đặt hàng thuộc 6219 – Lập trình máy tính khác; Phụ lục II của Quyết định 36/2025 gọi tên các ứng dụng này. Tự làm rồi bán quyền dùng cho nhiều khách thì xem 5829.
Dịch vụ phân tích dữ liệu có phải ngành có điều kiện không?
Danh mục đang áp theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP có dòng "Kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu". Việc của bạn có thuộc dòng này không do luật chuyên ngành về dữ liệu định nghĩa, nên cần hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi kinh doanh.
Gắn nhãn dữ liệu huấn luyện AI dùng mã nào?
Phụ lục II chưa gọi tên việc này. Gần nhất là 6310 với "xử lý dữ liệu hoàn chỉnh cho khách hàng" và "dịch vụ nhập liệu dữ liệu". Nên mô tả cụ thể hợp đồng và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh trước khi chốt.
Cho thuê máy chủ đám mây ghi 6310 hay 7730?
Hạ tầng đám mây, cho thuê chỗ đặt và máy chủ trong trung tâm dữ liệu thuộc 6310. Mã 7730 dành cho cho thuê máy móc hữu hình không kèm người điều khiển, như máy tính đặt tại chỗ khách.
Ngành chưa có trong hệ thống ngành kinh tế thì đăng ký được không?
Khoản 5 Điều 7 Nghị định 168/2025 cho phép cơ quan đăng ký kinh doanh ghi nhận bổ sung nếu ngành đó không thuộc ngành cấm và chưa được văn bản nào quy định, đồng thời báo Bộ Tài chính. Trước đó nên thử chọn mã cấp bốn gần nhất rồi ghi chi tiết.
Mã ngành 6311, 6312 cũ nay đổi thành gì?
Bản 2025 không còn 6311, 6312. Đối chiếu theo tên, nên kiểm lại với cơ quan đăng ký: xử lý dữ liệu, cho thuê lưu trữ tương ứng 6310; cổng thông tin tương ứng 6390, gồm 63901 cổng tìm kiếm web và 63909 dịch vụ thông tin khác.