Từ 01/3/2027, danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện là Phụ lục IV mới kèm Luật 24/2026/QH16, gồm 137 dòng, thay cho danh mục 142 dòng của Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP đang áp dụng tới hết 28/02/2027. So với hiện nay, thay đổi khá ít: gộp bốn dòng giáo dục thành một, gộp hai dòng tàu bay không người lái thành một, bỏ hai dòng, sửa tên vài dòng và thêm một dòng mới.
Phần lớn người kinh doanh nhỏ sẽ không thấy khác biệt, vì các dòng hay gặp như lưu trú, xoa bóp, cầm đồ, karaoke, dược, xăng dầu giữ nguyên tên. Nhưng nếu bạn làm giáo dục, dịch vụ quanh hải quan, tàu bay không người lái, mua bán hàng hoá với tư cách nhà cung cấp nước ngoài, dầu khí hoặc dịch vụ thị thực, nên đọc kỹ bảng dưới và các quy định chuyển tiếp.
Luật 24/2026/QH16 sửa những gì trong Luật Đầu tư
Luật 24/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, được Quốc hội khoá XVI thông qua ngày 24/8/2026 và đăng Công báo số 519 ngày 22/9/2026. Phần liên quan tới ngành nghề chỉ có hai việc ở Điều 1. Thứ nhất, bổ sung điểm m vào khoản 1 Điều 6 về ngành cấm. Thứ hai, thay thế Phụ lục IV về danh mục ngành có điều kiện bằng Phụ lục ban hành kèm Luật 24/2026.
Về hiệu lực, khoản 1 Điều 2 Luật 24/2026 nói Luật có hiệu lực từ 01/3/2027, trừ khoản 2. Khoản 2 cho khoản 1 Điều 1 (phần ngành cấm) và khoản 1 Điều 3 (chuyển tiếp liên quan) có hiệu lực sớm hơn, từ 01/01/2027. Như vậy phần thay danh mục ngành có điều kiện chạy từ 01/3/2027, đúng ngày Nghị quyết 66.17 hết hiệu lực, không để khoảng trống.
Luật 24/2026 còn sửa khoản 1 và khoản 2 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15 về chứng chỉ hành nghề và bãi bỏ khoản 6 Điều 29 Luật Đường bộ. Hai điểm này không đổi tên dòng trong danh mục nhưng ảnh hưởng tới cách hiểu điều kiện của một số nghề xây dựng, sẽ nói ở mục sau.
Bảng so sánh: 142 dòng hiện nay và 137 dòng từ 01/3/2027
So khớp tên từng dòng giữa Phụ lục Nghị quyết 66.17 và Phụ lục kèm Luật 24/2026. Các dòng không nêu trong bảng giữ nguyên tên (có dòng chỉ khác số thứ tự).
| Loại thay đổi | Hiện nay (Nghị quyết 66.17) | Từ 01/3/2027 (Luật 24/2026) |
|---|---|---|
| Gộp | Bốn dòng 83, 84, 85, 87: hoạt động giáo dục mầm non, phổ thông, đại học, thường xuyên | Một dòng 80: Hoạt động giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục thường xuyên |
| Gộp | Hai dòng 54, 55 về nhập khẩu, tạm nhập tái xuất … và nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay không người lái, phương tiện bay khác | Một dòng 52, mở đầu bằng “Kinh doanh, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, thử nghiệm, sửa chữa, bảo dưỡng …” |
| Bỏ | Dòng 35: hoạt động mua bán hàng hoá và hoạt động liên quan trực tiếp của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam | Không còn |
| Bỏ | Dòng 38: Hoạt động dầu khí | Không còn |
| Sửa tên | Dòng 14: Kinh doanh địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan | Dòng 14: Kinh doanh địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan |
| Sửa tên | Dòng 22: Kinh doanh dịch vụ quản lý quỹ hưu trí tự nguyện | Dòng 22: Kinh doanh dịch vụ quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung |
| Sửa câu chữ | Dòng 30 (thực phẩm) và dòng 90 (thức ăn, sản phẩm xử lý môi trường) | Dòng 30 và dòng 84: nội dung giữ, chỉ đổi cách nối chữ |
| Thêm mới | Chưa có | Dòng 137: Hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được uỷ quyền |
Kiểm số: 142, trừ 3 (bốn dòng giáo dục còn một), trừ 1 (hai dòng tàu bay còn một), trừ 2 dòng bỏ, cộng 1 dòng mới, ra 137. Điều đáng chú ý là không dòng nào bị Nghị quyết 66.17 cắt từ Phụ lục IV gốc được Luật 24/2026 đưa trở lại; các ngành như kinh doanh rượu, kinh doanh khí, dịch vụ kế toán, đại lý bảo hiểm tiếp tục nằm ngoài danh mục sau 01/3/2027.
Ngành bị bỏ: được làm mà không cần đáp ứng điều kiện
Khoản 3 Điều 3 Luật 24/2026 xử lý các ngành có trong Phụ lục IV của Luật Đầu tư 143/2025 nhưng bị bãi bỏ bởi Luật 24/2026. Điểm a: tổ chức, cá nhân được hoạt động đầu tư kinh doanh trong các ngành này mà không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh. Điểm b: nếu có nhu cầu, được tiếp tục dùng giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận đã được cấp đến hết thời hạn ghi trên giấy, không phải làm thủ tục cấp, điều chỉnh, gia hạn.
Điểm c dành cho hồ sơ đang nằm ở cơ quan nhà nước: nếu hồ sơ đề nghị cấp, điều chỉnh, gia hạn đã được tiếp nhận hợp lệ trước ngày Luật có hiệu lực mà chưa trả kết quả, cơ quan có thẩm quyền thông báo ngừng giải quyết và trả hồ sơ. Nghĩa là nếu bạn đang làm dở một hồ sơ xin giấy phép cho ngành sắp bị bỏ, hồ sơ có thể bị trả lại sau 01/3/2027 vì không còn cần thiết, chứ không phải bị từ chối.
Khoản 3 Điều 2 Luật 24/2026 giao bộ, cơ quan ngang bộ quy định giải pháp, phương án quản lý thay thế (khi cần) với những ngành bị bãi bỏ, trước ngày 01/3/2027. Vì vậy “không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh” không đồng nghĩa với “không còn bất kỳ quy định nào”: có thể có tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc cách kiểm tra sau áp vào. Khi làm hai ngành bị bỏ nêu ở bảng trên, bạn nên hỏi bộ quản lý về phương án thay thế.
Dòng gộp và dòng đổi tên: ảnh hưởng tới cách ghi ngành
Giáo dục. Từ 01/3/2027, mầm non, phổ thông, đại học, thường xuyên nằm chung một dòng. Khi ghi ngành chi tiết dưới mã cấp bốn (ví dụ 8511 – Giáo dục nhà trẻ, 8512 – Giáo dục mẫu giáo), bạn vẫn ghi đúng phần việc mình làm; dòng gộp không buộc bạn đăng ký thêm các cấp học khác.
Tàu bay không người lái. Dòng mới thêm chữ “Kinh doanh” ở đầu, tức là phạm vi rộng hơn hai dòng cũ (vốn chỉ nói nhập khẩu và nghiên cứu, sửa chữa). Phụ lục IV gốc của Luật Đầu tư 2025 từng có dòng “Kinh doanh tàu bay không người lái …” riêng nhưng Nghị quyết 66.17 đã bỏ; Luật 24/2026 đưa phạm vi kinh doanh trở lại trong dòng gộp. Người bán thiết bị bay cần xem lại từ 01/3/2027.
Hải quan. Bỏ cụm “làm thủ tục hải quan” khỏi tên dòng 14. Đơn vị chỉ kinh doanh địa điểm làm thủ tục hải quan nên hỏi cơ quan hải quan xem phần việc của mình còn nằm trong dòng sửa tên hay không.
Quỹ hưu trí. Tên đổi từ “quỹ hưu trí tự nguyện” sang “quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung”. Đây là thay đổi theo thuật ngữ của văn bản chuyên ngành; người ghi ngành nên chép đúng tên mới khi đăng ký sau 01/3/2027.
Xây dựng. Dòng 60 “Hành nghề quản lý dự án đầu tư xây dựng và chỉ huy trưởng công trường” giữ tên, nhưng Luật 24/2026 sửa Điều 88 Luật Xây dựng: chứng chỉ hành nghề hạng I, II, III áp cho chủ nhiệm, chủ trì lập quy hoạch, chủ nhiệm khảo sát, chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế, giám sát thi công; còn giám đốc quản lý dự án và chỉ huy trưởng công trường phải đáp ứng điều kiện năng lực, kinh nghiệm nghề nghiệp.
Dòng mới về thị thực và điểm m ở ngành cấm
Dòng 137 “Hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được uỷ quyền” là ngành duy nhất được thêm. Khoản 2 Điều 3 Luật 24/2026 giao Chính phủ quy định xử lý chuyển tiếp với hoạt động này nếu đã thực hiện trước ngày 01/3/2027. Nội dung quy định chuyển tiếp đó chưa có trong nguồn mà Lĩnh Vực đã đọc; nếu bạn đang làm dịch vụ hỗ trợ hồ sơ thị thực, hãy theo dõi văn bản hướng dẫn của Chính phủ và hỏi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trước mốc này.
Về mã ngành, hệ thống ngành kinh tế không có tên riêng cho dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực. Bạn chọn mã cấp bốn gần nhất với phần việc thật (ví dụ dịch vụ hỗ trợ hồ sơ cho khách du lịch thì xem nhóm 79; hỗ trợ văn phòng thì xem 8210 – Hoạt động hành chính và hỗ trợ văn phòng) rồi ghi chi tiết theo đúng tên ngành trong danh mục, và hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh xem cách ghép đó có được chấp nhận không.
Song song, Luật 24/2026 bổ sung điểm m vào khoản 1 Điều 6: cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác theo quy định của Chính phủ. Điểm này có hiệu lực sớm hơn, từ 01/01/2027, và hợp đồng đã ký trong phạm vi bị cấm chấm dứt hiệu lực từ ngày đó, các bên thanh lý trong tối đa 45 ngày. Đây là ngành cấm chứ không phải ngành có điều kiện, nên không có cách “đáp ứng điều kiện” để tiếp tục.
Lịch các mốc cần nhớ
Bốn mốc dưới đây quyết định danh mục nào áp vào hồ sơ của bạn. Nếu bạn nộp hồ sơ, xin giấy phép hoặc ký hợp đồng gần một trong các ngày này, hãy kiểm lại danh mục theo đúng ngày.
| Ngày | Chuyện gì xảy ra | Căn cứ |
|---|---|---|
| 01/7/2026 | Điều 7 và Phụ lục IV (198 dòng) Luật Đầu tư 2025 có hiệu lực; cùng ngày Nghị quyết 66.17 có hiệu lực, danh mục áp dụng thực tế là 142 dòng | Khoản 2 Điều 51 Luật Đầu tư 143/2025; khoản 1 Điều 6 Nghị quyết 66.17 |
| 01/01/2027 | Thêm điểm m vào ngành cấm (khí N2O dùng qua đường hô hấp, trừ các mục đích loại trừ) | Khoản 2 Điều 2 Luật 24/2026 |
| 28/02/2027 | Ngày cuối cùng danh mục 142 dòng có hiệu lực | Khoản 1 Điều 6 Nghị quyết 66.17 |
| 01/3/2027 | Danh mục 137 dòng thay thế; ngành bị bãi bỏ được làm không cần điều kiện; giấy tờ đã cấp dùng tới hết hạn | Khoản 1 Điều 2, khoản 3 Điều 3 Luật 24/2026 |
Nếu hồ sơ của bạn nằm vắt qua mốc 01/3/2027 (nộp trước, cơ quan trả kết quả sau), câu hỏi nên đặt cho cơ quan tiếp nhận là: “Hồ sơ này sẽ được xét theo danh mục nào, và nếu ngành của doanh nghiệp không còn trong danh mục mới thì hồ sơ được xử lý thế nào?”. Điểm c khoản 3 Điều 3 Luật 24/2026 đã trả lời phần lớn trường hợp: cơ quan thông báo ngừng giải quyết và trả hồ sơ.
Việc nên làm trước 01/3/2027
Không phải ai cũng cần làm gì. Nhưng nếu đang kinh doanh hoặc sắp mở một ngành nằm trong bảng thay đổi, đây là thứ tự gọn:
- Liệt kê các dòng ngành có điều kiện bạn đang ghi trong giấy chứng nhận đăng ký, kèm số dòng trong danh mục 142.
- Đối chiếu từng dòng với danh mục 137: giữ nguyên, đổi tên, gộp hay bỏ.
- Với dòng bị bỏ: giữ lại giấy phép đã cấp để dùng tới hết hạn nếu cần cho đối tác; không nộp hồ sơ gia hạn mới sau 01/3/2027.
- Với dòng đổi tên: lần tới thông báo thay đổi ngành nghề, ghi theo tên mới; không cần đi sửa riêng chỉ vì tên dòng đổi, trừ khi cơ quan đăng ký yêu cầu.
- Với dòng mở rộng phạm vi (tàu bay không người lái): kiểm xem phần kinh doanh của bạn có bắt đầu phải đáp ứng điều kiện không, và chuẩn bị trước mốc.
- Với dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực: theo dõi văn bản chuyển tiếp của Chính phủ, chuẩn bị hồ sơ theo hướng dẫn khi có.
Phần thủ tục thông báo thay đổi ngành nghề và hồ sơ xin giấy phép không nằm trong phạm vi bài này. Mục tiêu ở đây chỉ là giúp bạn biết dòng ngành của mình rơi vào loại thay đổi nào để hỏi đúng chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Từ 01/3/2027 có bao nhiêu ngành nghề kinh doanh có điều kiện?
Có 137 ngành theo Phụ lục ban hành kèm Luật 24/2026/QH16, thay cho Phụ lục IV của Luật Đầu tư 143/2025. Từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 vẫn áp dụng danh mục 142 ngành của Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP.
Ngành nào bị bỏ khỏi danh mục từ 01/3/2027?
So với danh mục 142 dòng đang áp dụng, Luật 24/2026 bỏ hai dòng: hoạt động mua bán hàng hoá và hoạt động liên quan trực tiếp của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam, và hoạt động dầu khí. Ngoài ra có gộp dòng, đổi tên dòng, nhưng phạm vi chính vẫn giữ.
Giấy phép đã cấp cho ngành bị bỏ có còn dùng được không?
Còn. Điểm b khoản 3 Điều 3 Luật 24/2026 cho phép tiếp tục dùng giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận đã cấp đến hết thời hạn ghi trên giấy, không phải làm thủ tục cấp lại, điều chỉnh hay gia hạn.
Ngành mới nào được thêm vào danh mục có điều kiện?
Dòng 137: Hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được uỷ quyền. Chính phủ quy định xử lý chuyển tiếp với hoạt động này nếu đã thực hiện trước 01/3/2027, theo khoản 2 Điều 3 Luật 24/2026.
Kinh doanh rượu có quay lại danh mục có điều kiện từ 2027 không?
Không. Danh mục 137 dòng của Luật 24/2026 không có dòng kinh doanh rượu, giống danh mục 142 dòng hiện nay. Dòng về kinh doanh thực phẩm thuộc quản lý chuyên ngành vẫn còn, nên câu hỏi rượu có thuộc dòng đó hay không cần hỏi cơ quan công thương.
Điểm m về khí N2O có hiệu lực từ khi nào?
Từ 01/01/2027, sớm hơn phần danh mục có điều kiện, theo khoản 2 Điều 2 Luật 24/2026. Điểm m thuộc Điều 6 về ngành cấm; hợp đồng đã ký trong phạm vi bị cấm chấm dứt hiệu lực từ ngày đó và phải thanh lý trong tối đa 45 ngày.