Khi bạn bán trên một sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán, sàn khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế của hộ, cá nhân kinh doanh theo từng giao dịch. Việc đó không thay cho đăng ký kinh doanh và không quyết định ngành nghề của bạn; ngành vẫn xếp theo loại hàng bạn bán. Chỗ ngành hàng chạm thật tới thuế ở đây là loại sản phẩm bạn khai trên sàn: nếu sàn không xác định được bạn bán hàng hoá hay dịch vụ, quy định cho áp mức tỷ lệ cao nhất.
Bài này nối ba thứ người bán trên sàn hay để rời nhau: cách sàn khấu trừ thuế, cách chọn ngành khi đăng ký, và cách tổng hợp doanh thu khi bạn bán nhiều kênh. Căn cứ đọc từ Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, Nghị định 68/2026/NĐ-CP về thuế hộ kinh doanh, Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký và Phụ lục II của Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
Sàn khấu trừ thuế những gì, vào lúc nào
Điều 43 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026) giao cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán, trong nước và ngoài nước, việc khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: thuế giá trị gia tăng với mỗi giao dịch cung cấp hàng hoá, dịch vụ phát sinh doanh thu trong nước; thuế thu nhập cá nhân với mỗi giao dịch của cá nhân cư trú.
Điều 44 cùng nghị định chốt thời điểm khấu trừ là lúc giao dịch được xác nhận thành công và chấp nhận thanh toán theo quy định của nền tảng. Số thuế khấu trừ tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, với tỷ lệ theo pháp luật thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân đối với mỗi giao dịch bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ; doanh thu là số tiền bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ mà người bán được hưởng do chủ quản nền tảng thu hộ.
Ngược lại, khoản 2 Điều 11 Nghị định 68/2026/NĐ-CP nói hộ, cá nhân cư trú bán trên nền tảng không có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán thì tự kê khai, nộp thuế. Bán qua trang mạng xã hội rồi khách chuyển khoản trực tiếp cho bạn thường rơi vào trường hợp này; khi không chắc nền tảng mình dùng thuộc loại nào, hỏi cơ quan thuế quản lý.
Loại hàng khai trên sàn: chỗ ngành hàng chạm thẳng vào thuế
Tỷ lệ đi theo mỗi giao dịch, mà giao dịch được nhận diện bằng loại sản phẩm. Điểm a khoản 2 Điều 44 Nghị định 252/2026 tính thuế khấu trừ theo tỷ lệ áp cho từng giao dịch bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ. Sàn biết bạn bán gì qua danh mục sản phẩm, ngành hàng bạn chọn khi đăng bán.
Không xác định được thì áp mức cao nhất. Điểm b khoản 2 Điều 44 quy định: trường hợp chủ quản nền tảng không xác định được giao dịch là hàng hoá hay dịch vụ, hoặc loại dịch vụ, trên cơ sở dữ liệu và thông tin sẵn có, thì số thuế khấu trừ tính theo mức tỷ lệ cao nhất theo pháp luật thuế. Đăng sản phẩm vào mục "khác" cho nhanh có thể khiến bạn bị khấu trừ nhiều hơn mức đúng.
Thông tin sai thì người bán chịu. Khoản 1 Điều 46 yêu cầu chủ quản nền tảng khấu trừ chính xác theo thông tin người bán cung cấp. Thông tin bạn khai về sản phẩm là căn cứ đầu tiên; khai đúng ngay từ lúc đăng sản phẩm đỡ phải đề nghị xử lý số thuế nộp thừa về sau.
Dịch vụ cũng phải khai đúng loại. Người làm dịch vụ qua nền tảng (thiết kế, dạy học, sửa chữa đặt lịch) cần chọn đúng loại dịch vụ, vì luật cho áp mức cao nhất cả khi không xác định được loại dịch vụ.
Ngành đăng ký cho người bán trên sàn: theo loại hàng, không theo kênh
Phụ lục II Quyết định 36/2025/QĐ-TTg viết rõ: bán lẻ theo phương thức đặt hàng qua thư hoặc internet được phân loại theo loại hàng hoá bán; phân loại bán lẻ dựa trên hàng hoá được bán, không dựa trên phương thức bán hàng. Một số ví dụ:
| Bạn bán gì trên sàn | Mã cấp bốn | Tên ngành trong VSIC 2025 |
|---|---|---|
| Quần áo, giày dép | 4771 | Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da |
| Mỹ phẩm, đồ vệ sinh cá nhân | 4772 | Bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh |
| Điện thoại, tai nghe, phụ kiện máy tính | 4740 | Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông |
| Đồ chơi trẻ em | 4763 | Bán lẻ trò chơi, đồ chơi |
| Bánh tự làm tại bếp nhà rồi bán | 1071 | Sản xuất các loại bánh từ bột |
| Đồ cũ, hàng thanh lý | 4774 | Bán lẻ hàng hóa đã qua sử dụng |
Không có mã "bán hàng online" riêng. Bạn bán ba nhóm hàng thì cần ba ngành tương ứng; doanh nghiệp ghi mã cấp bốn cho từng ngành, hộ kinh doanh chọn một mã cho ngành chính và ghi các ngành còn lại bằng lời theo khoản 2 Điều 89 Nghị định 168/2025. Lợi ích về thuế của việc chọn đúng: loại hàng trong ngành đăng ký, loại hàng trên sàn và loại hàng trong sổ doanh thu là một, nên mọi con số đối chiếu được với nhau.
Bạn là người bán, không phải là sàn: đừng nhầm sang mã trung gian
Một số người mở gian hàng trên sàn tưởng mình làm "thương mại điện tử" nên tìm mã có chữ trung gian. Mã 4790 (Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ) theo Phụ lục II là hoạt động giúp người mua và người bán giao dịch với một mức phí hoặc hoa hồng mà không cung cấp và không sở hữu hàng hoá được trung gian. Nếu hàng thuộc sở hữu của bạn, bạn là người bán lẻ, mã đi theo loại hàng.
Việc vận hành chính nền tảng cũng khác hẳn: "Hoạt động thương mại điện tử: quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng thương mại điện tử tích hợp; chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại" là một dòng trong danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đang áp dụng (Phụ lục Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, đến hết 28/02/2027). Người bán hàng trên sàn không làm việc này.
Trường hợp bạn thật sự nhận bán hộ hàng của người khác để lấy hoa hồng, không sở hữu hàng, thì đó là trung gian; doanh thu của bạn là hoa hồng, và ngành, cách khai thuế đi theo bản chất đó. Ranh giới giữa bán đứt và bán hộ nằm ở hợp đồng với chủ hàng, không nằm ở giao diện gian hàng.
Sàn đã khấu trừ thuế, có còn phải đăng ký kinh doanh không
Khấu trừ thuế là cơ chế quản lý thuế; đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký doanh nghiệp là thủ tục theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hai việc độc lập. Sàn khấu trừ thuế không có nghĩa là bạn đã được ghi nhận ngành nghề ở đâu cả.
Khoản 3 Điều 82 Nghị định 168 liệt kê những người không phải đăng ký hộ kinh doanh: hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối; người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp; trừ trường hợp kinh doanh ngành có điều kiện. Mức thu nhập thấp do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định. Bán hàng trên sàn đều đặn có thuộc nhóm này hay không là câu hỏi nên đặt cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi bạn cư trú, thay vì tự suy ra từ việc sàn đã trừ thuế.
Nếu bạn bán hàng thuộc ngành có điều kiện, ví dụ kinh doanh sản phẩm thuốc lá trong danh mục đang áp dụng, thì ngoại lệ ở khoản 3 Điều 82 không áp dụng: phải đăng ký và đáp ứng điều kiện, dù bán qua kênh nào.
Tình huống: một shop mỹ phẩm, ba kênh bán
Chị P (giả định) có hộ kinh doanh đăng ký ngành chính 4772 (Bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh). Chị bán ở ba nơi, và mỗi nơi có cách xử lý thuế khác nhau:
| Kênh | Ai khai, nộp thuế phần doanh thu này | Chị P cần giữ gì |
|---|---|---|
| Gian hàng trên sàn có đặt hàng và thanh toán | Sàn khấu trừ, khai thay, nộp thay theo từng giao dịch | Báo cáo giao dịch và chứng từ khấu trừ hằng tháng của sàn |
| Trang mạng xã hội, khách chuyển khoản thẳng cho chị | Chị tự khai, nộp theo quy định cho hộ kinh doanh | Sổ đơn hàng, sao kê tài khoản nhận tiền |
| Quầy nhỏ ở chợ gần nhà | Chị tự khai, nộp | Sổ bán hàng hoặc dữ liệu máy tính tiền |
Cả ba kênh bán cùng một loại hàng nên ngành đăng ký không đổi: vẫn là 4772, không cần thêm mã nào vì bán qua mạng. Khi tổng hợp doanh thu năm, chị cộng cả ba kênh; phần sàn đã khấu trừ được tính vào số đã nộp chứ không được bỏ ra khỏi doanh thu. Nếu chị bắt đầu nhận đóng gói, giao hàng hộ cho shop khác lấy phí, đó là một hoạt động mới, không còn là bán mỹ phẩm, và cần được ghi nhận thành ngành riêng trên giấy đăng ký hộ kinh doanh.
Tổng hợp doanh thu khi bán nhiều kênh
Điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP yêu cầu hộ, cá nhân tự xác định doanh thu năm bao gồm cả doanh thu đã được tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay. Doanh thu trên sàn vì vậy không "biến mất" khỏi sổ của bạn. Cách làm gọn:
- Tải báo cáo giao dịch, số thuế đã khấu trừ từ từng sàn theo tháng.
- Ghi doanh thu bán ngoài sàn (cửa hàng, khách chuyển khoản trực tiếp) vào sổ riêng.
- Gom tất cả theo loại hàng, khớp với các ngành đã đăng ký.
- Cộng tổng doanh thu năm từ mọi kênh để biết mình ở mốc nào theo quy định thuế hộ kinh doanh hiện hành.
- Nếu số đã bị khấu trừ lớn hơn số phải nộp, hoặc doanh thu cả năm dưới ngưỡng phải nộp, xem thủ tục xử lý số thuế nộp thừa ở Điều 12 Nghị định 68/2026.
- Hộ, cá nhân chỉ bán trên nền tảng và không có địa điểm kinh doanh khai, nộp thuế tại cơ quan thuế quản lý nơi cư trú (điểm c khoản 4 Điều 8).
Ngưỡng doanh thu với hộ kinh doanh đã được Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa trong năm 2026; trước khi so sổ của mình với một con số, kiểm tra văn bản đang có hiệu lực.
Câu hỏi thường gặp
Bán trên sàn đã bị khấu trừ thuế thì còn phải khai gì nữa không?
Tuỳ trường hợp. Hộ, cá nhân vẫn phải tự xác định tổng doanh thu năm gồm cả phần đã khấu trừ theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, và với một số mức doanh thu hoặc phương pháp tính phải tổng hợp để quyết toán. Nên hỏi cơ quan thuế quản lý nơi cư trú.
Có mã ngành riêng cho bán hàng online không?
Không. Phụ lục II Quyết định 36/2025/QĐ-TTg nói bán lẻ qua internet được phân loại theo loại hàng hoá bán. Bán quần áo trên sàn vẫn là 4771, bán mỹ phẩm vẫn là 4772.
Chọn sai danh mục sản phẩm trên sàn thì ảnh hưởng gì?
Sàn khấu trừ thuế theo tỷ lệ áp cho từng giao dịch. Nếu không xác định được hàng hoá hay dịch vụ hoặc loại dịch vụ, điểm b khoản 2 Điều 44 Nghị định 252/2026/NĐ-CP cho áp mức tỷ lệ cao nhất. Chọn đúng danh mục giúp khấu trừ đúng mức.
Người bán hàng trên sàn có nên đăng ký mã 4790 không?
Chỉ khi bạn thật sự làm trung gian, không sở hữu hàng và hưởng phí hoặc hoa hồng. Nếu hàng là của bạn, ngành đi theo loại hàng bán lẻ. Mã 4790 là Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ.
Sàn đã khấu trừ thuế có nghĩa là đã đăng ký kinh doanh không?
Không. Khấu trừ thuế là cơ chế quản lý thuế, còn đăng ký kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Có phải đăng ký hộ kinh doanh hay không nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Bán qua mạng xã hội, khách chuyển khoản trực tiếp thì ai khai thuế?
Khoản 2 Điều 11 Nghị định 68/2026/NĐ-CP nói hộ, cá nhân bán trên nền tảng không có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán thì tự kê khai, nộp thuế theo quy định cho hộ kinh doanh.