LinhVuc.comLĩnh Vực
Mã ngành chạm tới thuế, hoá đơn ra sao

Hộ kinh doanh làm nhiều nghề: thuế tính theo từng hoạt động, không theo ngành chính

Giấy đăng ký hộ kinh doanh chỉ cần mã cho ngành chính, nhưng thuế xét doanh thu của từng hoạt động. Cách ghi ngành, tách doanh thu và những câu nên hỏi cơ quan thuế.

A middle-aged Vietnamese woman sorts fabric pieces at a sewing table in the back of a small family shop, seen from the side, soft afternoon light, muted blue walls

Một hộ kinh doanh làm nhiều nghề chỉ phải ghi mã cấp bốn cho ngành chính trên giấy đề nghị đăng ký; nhưng khi tính thuế, doanh thu của từng hoạt động được nhìn riêng, vì pháp luật thuế đặt mức khác nhau cho các ngành, nghề khác nhau. Ngành chính không kéo cả hộ vào một mức thuế. Bán hàng, làm dịch vụ, cho thuê phòng là ba loại doanh thu, mỗi loại đi theo quy định riêng.

Bài này dành cho chủ hộ và người giúp chủ hộ ghi chép: ngành chính dùng để làm gì, khung thuế hộ kinh doanh năm 2026 đã đổi ra sao ở mức nhận biết, một tình huống tiệm có bốn nguồn thu, và cách tách doanh thu từ đầu để cuối năm không phải ngồi gỡ. Bài không tính số thuế cụ thể; con số tỷ lệ và thuế suất bạn tra theo văn bản thuế hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.

Ngành chính trên giấy hộ kinh doanh dùng để làm gì

Khoản 2 Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu người thành lập hộ kinh doanh ghi ngành, nghề trên giấy đề nghị và chọn một ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để ghi ngành, nghề kinh doanh chính. Với các ngành khác ngành chính, hộ không phải ghi theo mã cấp bốn. Ngành có điều kiện thì ghi theo tên trong văn bản chuyên ngành.

Như vậy ngành chính là một nhãn để phân loại hộ trong cơ sở dữ liệu đăng ký, giúp thống kê biết hộ thuộc nhóm hoạt động nào. Nó không phải lời cam kết rằng mọi doanh thu của hộ đều thuộc ngành đó. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã hướng dẫn, đối chiếu và ghi nhận ngành, nghề của hộ; việc quản lý ngành có điều kiện thuộc cơ quan chuyên ngành (khoản 4 Điều 89).

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cũng không phải giấy phép kinh doanh (khoản 4 Điều 85). Hộ có quyền hoạt động từ ngày được cấp giấy, trừ ngành có điều kiện. Từ ngày 01/7/2025 không còn cấp huyện; thủ tục đăng ký và thay đổi ngành của hộ làm tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Khung thuế hộ kinh doanh năm 2026 ở mức nhận biết

Chính sách thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hiện quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026, đã được Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa (áp dụng từ 01/01/2026), trong đó cụm "500 triệu đồng" được đổi thành "01 tỷ đồng" ở các điều về ngưỡng doanh thu. Tóm lược theo văn bản đã đọc:

Doanh thu năm của hộThuế giá trị gia tăngThuế thu nhập cá nhân
Từ 01 tỷ đồng trở xuốngThuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăngKhông phải nộp; thông báo doanh thu thực tế với cơ quan thuế theo hạn quy định
Trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồngTính trực tiếp: tỷ lệ % nhân doanh thu, theo Luật Thuế giá trị gia tăngThuế suất nhân doanh thu tính thuế theo ngành, nghề; hoặc chọn tính trên thu nhập
Trên 03 tỷ đồngNhư trênThu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí) nhân thuế suất

Ngoài ra, Nghị định 398/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16) giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của năm 2026 và 2027 cho cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng. Các mốc này đã đổi nhiều lần trong năm 2026; trước khi dựa vào con số nào, bạn nên kiểm tra lại văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm khai thuế. Điểm quan trọng với bài này: trong cả hai loại thuế, tỷ lệ hoặc thuế suất đi theo loại hoạt động, nên hộ nhiều nghề phải biết doanh thu của từng nghề.

Vì sao doanh thu từng nghề phải tách riêng

Khoản 3 Điều 4 Nghị định 68/2026 nói thẳng trường hợp cá nhân có nhiều ngành, nghề kinh doanh áp dụng các mức thuế suất thuế thu nhập cá nhân khác nhau. Khi đó cá nhân được chọn trừ mức doanh thu không chịu thuế vào một hoặc một số ngành, nghề theo phương án có lợi nhất, nhưng tổng mức trừ trong năm không vượt quá mức quy định cho toàn bộ hoạt động kinh doanh; ngành được chọn chưa trừ hết thì trừ tiếp sang ngành khác.

Quyền chọn "phương án có lợi nhất" chỉ dùng được khi bạn biết doanh thu của từng nghề. Nếu sổ chỉ có một con số tổng, bạn mất luôn khả năng lựa chọn đó. Tương tự với thuế giá trị gia tăng: tỷ lệ trên doanh thu khác nhau theo nhóm hoạt động, nên một tiệm vừa bán hàng vừa làm dịch vụ cần biết bao nhiêu tiền đến từ bán hàng, bao nhiêu từ công.

Khi cần ấn định thuế, cơ quan thuế được dùng tỷ lệ thu thuế trên doanh thu theo từng lĩnh vực, ngành, nghề và so với cơ sở cùng mặt hàng, ngành, nghề, quy mô (Điều 36 Nghị định 252/2026/NĐ-CP). Doanh thu đã tách sẵn là tài liệu tốt nhất để bạn giải trình.

Tình huống: một tiệm, bốn nguồn thu

Chị A (giả định) đăng ký hộ kinh doanh ở mặt tiền nhà mình: bán tạp hoá là chính, góc trong nhận may đo và sửa quần áo, tầng trên có hai phòng cho sinh viên thuê theo tháng. Mã và tên ngành chép từ Quyết định 36/2025/QĐ-TTg; cột cuối là việc ghi chép nên làm, không phải kết luận thuế.

Hoạt độngMã cấp bốnTên ngànhGhi trên giấy đề nghịGhi chép riêng
Bán tạp hoá, thực phẩm khô, đồ uống4711Bán lẻ tổng hợp với lương thực, thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, thuốc lào chiếm tỷ trọng lớnNgành chính, ghi mãSổ bán hàng hằng ngày
May đo quần áo theo số đo khách1410Sản xuất trang phục (trừ trang phục từ da lông thú)Ghi bằng lời, không bắt buộc mãSổ đơn may, tách tiền vải và tiền công nếu có
Sửa, chỉnh quần áo9529Sửa chữa, bảo dưỡng xe đạp, đồng hồ, đồ dùng cá nhân và gia đình khác chưa được phân vào đâuGhi bằng lờiGộp chung sổ dịch vụ sửa
Cho sinh viên thuê phòng theo tháng6810 hoặc 5590Kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu, chủ sử dụng hoặc đi thuê / Cơ sở lưu trú khácHỏi cơ quan đăng ký cấp xã nên xếp mã nào, có cần ghi khôngHợp đồng thuê, tiền thuê từng kỳ

Phụ lục II Quyết định 36/2025 xếp việc sửa quần áo vào nhóm 95290 chứ không vào nhóm sản xuất trang phục, nên may mới và sửa là hai hoạt động khác nhau dù cùng một chiếc máy may. Phòng cho sinh viên thuê là ca khó: Phụ lục II xếp cho thuê phòng để ở lâu dài theo tháng, theo năm vào 68103 (Cho thuê và vận hành nhà ở và đất ở), nhưng lại xếp nhà trọ cho học sinh, sinh viên, người lao động lưu trú tạm thời vào nhóm 5590 (Cơ sở lưu trú khác); cách bạn tổ chức cho thuê quyết định nó gần bên nào, nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Với tiền cho thuê bất động sản, Nghị định 68/2026 có quy định khai riêng: cá nhân cho thuê gửi hồ sơ khai thuế cho cơ quan thuế nơi có bất động sản, được chọn khai hai lần trong năm hoặc một lần theo năm (điểm d khoản 3 và điểm d khoản 4 Điều 8).

Tách doanh thu từ ngày đầu: cách làm không cần phần mềm đắt tiền

Không cần kế toán chuyên nghiệp, chỉ cần thói quen. Một quy trình gọn cho hộ nhiều nghề:

  1. Lập danh sách nghề đang làm, mỗi nghề một dòng, ghi bên cạnh mã cấp bốn tham khảo (với ngành chính là mã đã đăng ký).
  2. Mỗi nghề một sổ hoặc một cột riêng trong cùng một sổ; ghi ngày, nội dung, số tiền.
  3. Với việc vừa có hàng vừa có công (may đo có vải của tiệm, sửa có thay phụ kiện), ghi tách hai phần ngay khi nhận đơn.
  4. Nếu dùng hoá đơn điện tử hoặc máy tính tiền, đặt danh mục mặt hàng theo đúng các nghề trên; mỗi mặt hàng gắn một nghề.
  5. Tiền cho thuê nhà, phòng ghi theo hợp đồng và kỳ thanh toán; không trộn vào sổ bán hàng.
  6. Cuối mỗi quý cộng riêng từng nghề, đối chiếu với tổng tiền thu được.
  7. Giữ chứng từ chi phí theo từng nghề nếu hộ tính thuế trên thu nhập; Điều 6 Nghị định 68/2026 chỉ cho trừ chi phí có đủ hoá đơn, chứng từ.

Làm vậy từ đầu năm thì việc thông báo doanh thu hay khai thuế chỉ còn là chép số. Làm từ cuối năm thì gần như không thể tách lại cho đúng.

Sai lầm hay gặp ở hộ nhiều nghề

Các lỗi dưới đây không xuất phát từ việc chọn sai mã, mà từ việc hiểu sai vai trò của mã:

  • Nghĩ rằng ghi ngành chính là bán lẻ thì mọi doanh thu đều tính như bán lẻ. Doanh thu dịch vụ, cho thuê vẫn là doanh thu dịch vụ, cho thuê.
  • Bỏ không ghi ngành phụ vì "hộ chỉ cần ngành chính". Ngành phụ không cần mã, nhưng vẫn phải ghi trên giấy đề nghị nếu đó là việc hộ kinh doanh.
  • Gộp tiền vải và tiền công may vào một con số, rồi không biết phần nào là bán hàng, phần nào là dịch vụ.
  • Không theo dõi doanh thu từng nghề nên mất quyền chọn trừ mức doanh thu không chịu thuế vào nghề có lợi.
  • Làm thêm một nghề có điều kiện (ví dụ kinh doanh dịch vụ lưu trú trong danh mục đang áp dụng) mà chỉ ghi bằng lời, chưa đáp ứng điều kiện.
  • Đổi nghề chính trên thực tế (tạp hoá thành quán ăn) mà không đăng ký thay đổi tại cấp xã.

Nếu hộ đã chuyển hẳn sang nghề khác, ngành chính trên giấy nên được đổi theo thủ tục thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, để danh sách ngành phản ánh đúng việc đang làm.

Câu nên hỏi trước khi khai thuế lần đầu

Mang theo danh sách nghề và sổ doanh thu tách sẵn, hỏi:

  • Cơ quan thuế quản lý: từng nghề của hộ thuộc nhóm nào khi tính tỷ lệ thuế giá trị gia tăng và thuế suất thu nhập cá nhân; tiền cho thuê phòng khai ở đâu, kỳ nào.
  • Cơ quan thuế quản lý: hộ nên chọn trừ mức doanh thu không chịu thuế vào nghề nào là có lợi theo quy định hiện hành.
  • Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã: nghề phụ đã ghi đủ chưa; nghề có điều kiện ghi tên theo văn bản nào.
  • Cơ quan chuyên ngành: nghề có điều kiện cần giấy tờ gì trước khi làm.

Câu trả lời của cơ quan thuế nên được ghi lại kèm ngày hỏi, vì quy định với hộ kinh doanh đã thay đổi nhiều trong năm 2026 và có thể còn được hướng dẫn thêm. Khi hỏi, đưa ra sổ đã tách theo nghề thay vì kể bằng lời: người trả lời nhìn số liệu sẽ chỉ ra ngay nghề nào xếp vào nhóm nào, còn nghe mô tả chung chung thì chỉ nhận lại câu trả lời chung chung.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có phải ghi mã cho tất cả các nghề không?

Không. Khoản 2 Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP chỉ yêu cầu chọn một mã cấp bốn cho ngành chính. Các nghề khác ghi bằng lời trên giấy đề nghị; nghề có điều kiện ghi theo tên trong văn bản chuyên ngành.

Ngành chính có quyết định mức thuế của cả hộ không?

Không. Pháp luật thuế đặt tỷ lệ và thuế suất khác nhau cho các ngành, nghề khác nhau, và xét theo doanh thu của từng hoạt động. Ngành chính chỉ là nhãn phân loại khi đăng ký.

Ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, mức là 01 tỷ đồng doanh thu năm. Mốc này đã thay đổi trong năm 2026, nên kiểm tra lại văn bản hiện hành trước khi khai.

Hộ vừa bán hàng vừa cho thuê phòng thì khai thuế thế nào?

Tiền bán hàng và tiền cho thuê là hai loại doanh thu. Nghị định 68/2026 có quy định riêng cho cá nhân cho thuê bất động sản, khai với cơ quan thuế nơi có bất động sản. Nên hỏi cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn cụ thể.

Không tách được doanh thu từng nghề thì sao?

Bạn mất khả năng chọn phương án có lợi khi trừ mức doanh thu không chịu thuế, và khó giải trình nếu bị ấn định thuế. Nên bắt đầu tách ngay từ kỳ kế tiếp và hỏi cơ quan thuế cách xử lý phần đã qua.

Làm thêm nghề mới có phải đăng ký lại không?

Hộ kinh doanh đăng ký thay đổi ngành, nghề tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Nghề mới không phải ngành chính thì không bắt buộc ghi mã, nhưng vẫn cần được ghi nhận; nghề có điều kiện phải đáp ứng điều kiện trước khi làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138