Khi thành lập công ty, bạn chọn ngành kinh tế cấp bốn (mã bốn chữ số) trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để ghi ngành, nghề kinh doanh; muốn rõ hơn thì ghi thêm phần chi tiết ngay dưới mã đó, miễn phần chi tiết phù hợp với mã đã chọn. Đây là quy định tại Điều 7 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/7/2025. Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa Nghị định 168 từ 23/7/2026 nhưng không đụng tới Điều 7, nên cách ghi vẫn giữ nguyên.
Mã cấp bốn hiện lấy theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, hiệu lực 15/11/2025, gồm 495 ngành cấp bốn. Ba trường hợp đặc biệt có cách xử lý riêng: ngành có điều kiện thì ghi theo tên ngành trong luật chuyên ngành, ngành có trong luật khác nhưng không có trong hệ thống thì ghi theo luật đó, còn ngành chưa ai quy định thì cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét ghi nhận bổ sung nếu không thuộc ngành cấm. Phần dưới đi lần lượt từng trường hợp, kèm ví dụ một công ty phần mềm lập danh sách ngành từ đầu.
Điều 7 Nghị định 168/2025 quy định gì về việc ghi ngành
Khoản 1 Điều 7 áp cho ba thời điểm: khi đăng ký thành lập doanh nghiệp, khi thông báo thay đổi ngành, nghề kinh doanh và khi đề nghị cấp đổi sang Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Ở cả ba lúc, người lập hồ sơ tự chọn ngành kinh tế cấp bốn; cơ quan đăng ký kinh doanh hướng dẫn, đối chiếu và ghi nhận vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Nói cách khác, cán bộ không chọn mã thay bạn, họ chỉ đối chiếu xem cái bạn chọn có hợp lệ không.
Khoản 2 dẫn về nội dung cụ thể của từng mã cấp bốn: phải đọc theo quyết định của Thủ tướng ban hành hệ thống ngành, tức là Phụ lục II "Nội dung ngành kinh tế Việt Nam" kèm Quyết định 36/2025. Phụ lục này ghi mỗi mã gồm những hoạt động nào và loại trừ hoạt động nào sang mã khác. Khi phân vân, phần "Loại trừ" thường giải quyết nhanh hơn phần "Nhóm này gồm".
Khoản 3 đến khoản 5 xử lý ba trường hợp lệch khỏi hệ thống, khoản 6 cho phép ghi chi tiết dưới mã cấp bốn, khoản 7 nối khoản 3, khoản 4 với khoản 6: ngành có điều kiện hoặc ngành chỉ có trong luật khác vẫn phải đặt dưới một mã cấp bốn, chỉ có phần chi tiết là ghi theo tên trong văn bản chuyên ngành. Khoản 8 nhắc rằng việc quản lý ngành có điều kiện thuộc cơ quan chuyên ngành, không thuộc cơ quan đăng ký kinh doanh.
Bốn trường hợp khi ghi một ngành và cách xử lý
Gần như mọi dòng trong danh sách ngành nghề của bạn rơi vào một trong bốn ô dưới đây. Xác định đúng ô trước rồi mới viết chữ.
| Trường hợp | Căn cứ | Cách ghi | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Việc làm khớp một mã cấp bốn, không có điều kiện | Điều 7 khoản 1, khoản 6 | Ghi mã và tên ngành cấp bốn; có thể thêm dòng chi tiết phù hợp | 6219 Lập trình máy tính khác, chi tiết: thiết kế và lập trình trang web |
| Ngành có điều kiện quy định ở luật khác | Điều 7 khoản 3, khoản 7 | Chọn mã cấp bốn chứa hoạt động đó, ghi chi tiết đúng tên ngành trong văn bản chuyên ngành | 5520 Dịch vụ lưu trú ngắn ngày khác, chi tiết: Kinh doanh dịch vụ lưu trú |
| Ngành không có trong hệ thống nhưng có trong luật khác | Điều 7 khoản 4, khoản 7 | Chọn mã cấp bốn gần nhất, ghi chi tiết theo tên trong luật đó | Tên chi tiết lấy nguyên văn từ văn bản quy định ngành đó |
| Ngành chưa có trong hệ thống và chưa văn bản nào quy định | Điều 7 khoản 5 | Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét ghi nhận bổ sung nếu không thuộc ngành cấm, đồng thời báo Bộ Tài chính | Hỏi trước cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh cách diễn đạt |
Ô thứ hai là chỗ hay sai nhất. Theo danh mục đang áp dụng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 (Phụ lục Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, 142 ngành), "Kinh doanh dịch vụ lưu trú" là ngành có điều kiện, nên phần chi tiết nên dùng đúng cụm chữ này thay vì tự đặt "cho thuê phòng homestay". Từ 01/3/2027, danh mục chuyển sang Phụ lục IV mới theo Luật 24/2026/QH16 (137 ngành); dòng "Kinh doanh dịch vụ lưu trú" vẫn còn trong danh mục mới.
Năm bước lập danh sách ngành nghề cho công ty mới
Trình tự sau giúp bạn đi từ việc thật sẽ làm tới danh sách ngành nộp được, không phải chép một bảng dài từ đâu đó về.
- Viết ra việc thật bằng lời thường. Mỗi dòng một việc có thu tiền: "nhận viết phần mềm quản lý bán hàng cho cửa hàng", "bán lại máy tính kèm cài đặt", "mở lớp lập trình buổi tối". Đừng viết tên ngành ngay ở bước này.
- Tra từng dòng ra mã cấp bốn. Dùng từ khoá chính (lập trình, bán buôn, đào tạo) tìm trong danh mục 495 mã cấp bốn của Quyết định 36/2025, rồi mở Phụ lục II đọc phần gồm và loại trừ của mã tìm được.
- Đánh dấu dòng nào có điều kiện. Dò tên hoạt động trong danh mục 142 ngành của Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP. Dòng nào có trong đó thì phần chi tiết phải theo đúng tên ngành ghi trong danh mục và văn bản chuyên ngành.
- Gộp các dòng cùng mã. Hai việc cùng rơi vào một mã cấp bốn thì chỉ cần một mã, phần chi tiết liệt kê cả hai việc.
- Chọn ngành chính và soát chéo. Ngành chính là hoạt động bạn dự kiến mang lại nhiều doanh thu nhất. Soát lại: mỗi mã có đúng bốn chữ số, tên ngành chép đúng từng chữ, phần chi tiết không vượt ra ngoài phạm vi mã.
Danh sách làm theo năm bước này thường ngắn hơn nhiều so với bản chép từ hồ sơ mẫu, nhưng mỗi dòng đều có lý do để tồn tại và giải thích được nếu cơ quan đăng ký hỏi lại.
Ví dụ: công ty B làm phần mềm, bán máy tính và mở lớp
Công ty B (giả định) có ba người sáng lập, định nhận viết phần mềm theo đơn hàng, làm trang web, bán lại máy tính cho khách quen và mở lớp lập trình ngắn ngày. Danh sách gợi ý:
| Việc làm | Mã cấp 4 | Tên ngành | Ghi chi tiết gợi ý |
|---|---|---|---|
| Viết phần mềm theo đơn, làm trang web | 6219 | Lập trình máy tính khác | Thiết kế, lập trình phần mềm ứng dụng và trang web theo yêu cầu |
| Tư vấn chọn hệ thống, quản lý máy chủ cho khách | 6220 | Tư vấn máy tính và quản lý cơ sở hạ tầng máy tính | Không bắt buộc ghi chi tiết |
| Cài đặt phần mềm, khôi phục dữ liệu | 6290 | Hoạt động dịch vụ máy tính và công nghệ thông tin khác | Không bắt buộc ghi chi tiết |
| Bán máy tính, phần mềm cho doanh nghiệp khác | 4651 | Bán buôn máy tính, thiết bị ngoại vi và phần mềm | Không bắt buộc ghi chi tiết |
| Lớp lập trình ngắn ngày, không cấp văn bằng | 8559 | Giáo dục khác chưa được phân vào đâu | Dạy máy tính, đào tạo kỹ năng lập trình ngắn hạn |
Hai lưu ý cho ví dụ này. Thiết kế và lập trình trang web nằm ở 6219 chứ không ở 7410 Hoạt động thiết kế chuyên dụng: Phụ lục II của 7410 ghi rõ phần loại trừ này. Còn nếu lớp học chuyển sang đào tạo cấp chứng chỉ sơ cấp, hoạt động thuộc nhóm 853 giáo dục nghề nghiệp (8531 Đào tạo sơ cấp) và rơi vào ngành có điều kiện "Hoạt động giáo dục nghề nghiệp", khi đó cách ghi và điều kiện thay đổi hẳn.
Chỗ hay chọn nhầm khi ghi ngành cho công ty
Dùng mã của hệ thống cũ năm 2018. Từ 15/11/2025, Quyết định 27/2018 hết hiệu lực. Nhiều mã giữ số nhưng đổi nghĩa: 4661 trước là bán buôn nhiên liệu, nay là Bán buôn ô tô và xe có động cơ khác. Mã 6201 và 4791 quen thuộc không còn trong danh mục mới.
Chọn mã "chưa được phân vào đâu" khi đã có mã riêng. Mã kết thúc bằng 9 như 4679, 8299 chỉ dành cho hoạt động không nằm ở mã nào khác. Dùng nó cho việc đã có mã riêng là cách nhanh nhất để bị yêu cầu sửa.
Ghi chi tiết rộng hơn mã. Chọn 4651 rồi ghi chi tiết "bán buôn mọi loại hàng hóa" là vượt phạm vi mã; khoản 6 Điều 7 đòi phần chi tiết phải phù hợp với mã đã chọn.
Tự đặt tên cho ngành có điều kiện. Ngành có điều kiện phải dùng tên trong văn bản chuyên ngành. Viết theo cách gọi ngoài chợ làm cơ quan đăng ký và cơ quan chuyên ngành khó đối chiếu.
Giấy chứng nhận không in ngành nghề: kiểm ở đâu sau khi được cấp
Nhiều người cầm Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu rồi hoảng vì không thấy danh sách ngành. Điều 28 Luật Doanh nghiệp liệt kê nội dung chủ yếu của giấy chứng nhận gồm tên và mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, thông tin người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hoặc thành viên, và vốn điều lệ; ngành, nghề kinh doanh không nằm trong danh sách đó. Ngành nghề vẫn được ghi nhận, nhưng nằm trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Điều 74 Nghị định 168/2025 liệt kê ngành, nghề kinh doanh trong nhóm thông tin được cung cấp cho tổ chức, cá nhân có yêu cầu. Cách kiểm dễ nhất là tra mã số doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, xem danh sách ngành đã ghi nhận có khớp với bản bạn nộp không, cả phần chi tiết. Nếu lệch so với hồ sơ, bạn đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh hiệu đính.
Thêm một điểm cần nhớ khi lập chi nhánh sau này: Điều 44 khoản 1 Luật Doanh nghiệp quy định ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải đúng với ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp. Danh sách ngành của công ty mẹ vì vậy là giới hạn trên cho mọi chi nhánh.
Câu nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh trước khi nộp
Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (thuộc Sở Tài chính) là nơi nhận hồ sơ doanh nghiệp. Mang sẵn danh sách ngành đã tra và hỏi đúng chỗ phân vân sẽ tiết kiệm một lượt sửa hồ sơ:
- Việc X (diễn đạt bằng lời thường) nên đặt dưới mã nào trong hai mã đang phân vân, và phần chi tiết nên viết thế nào cho khớp?
- Ngành có điều kiện trong danh sách nên ghi chi tiết bằng đúng cụm chữ nào để khớp với văn bản chuyên ngành?
- Hoạt động mới chưa thấy tên trong hệ thống: có cần ghi theo khoản 5 Điều 7 không, cách diễn đạt nào đã được chấp nhận trước đây?
- Mã chọn có trùng nghĩa với mã cũ năm 2018 mà đối tác hay hỏi không, có cần giải thích gì thêm trong hồ sơ không?
Câu trả lời của cán bộ là hướng dẫn tham khảo, trách nhiệm kê khai vẫn thuộc người lập hồ sơ theo Điều 4 khoản 1 Nghị định 168/2025: người thành lập doanh nghiệp tự kê khai và chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc ghi ngành chi tiết dưới mã cấp 4 không?
Không bắt buộc. Khoản 6 Điều 7 Nghị định 168/2025 dùng chữ "có nhu cầu", nghĩa là bạn ghi chi tiết khi muốn thu hẹp hoặc làm rõ. Riêng ngành có điều kiện thì phần chi tiết theo tên trong văn bản chuyên ngành, nên trên thực tế gần như luôn phải ghi.
Mã ngành ghi trong hồ sơ cần mấy chữ số?
Điều 7 Nghị định 168/2025 yêu cầu chọn ngành kinh tế cấp bốn, tức mã bốn chữ số như 6219 hay 5610. Mã năm chữ số là cấp năm, có thể đọc để hiểu rõ phạm vi nhưng không thay được mã cấp bốn trong hồ sơ.
Công ty được làm việc chưa ghi trong danh sách ngành không?
Luật Doanh nghiệp cho doanh nghiệp tự do kinh doanh ngành mà luật không cấm, nhưng khi thay đổi ngành, nghề kinh doanh thì doanh nghiệp gửi thông báo đến cơ quan đăng ký kinh doanh theo Điều 49 Nghị định 168/2025. Làm thêm việc mới thì nên thông báo bổ sung ngành trước khi làm.
Ngành có điều kiện ghi vào hồ sơ thì đã được kinh doanh ngay chưa?
Chưa. Điều 33 khoản 2 Nghị định 168/2025 cho doanh nghiệp quyền hoạt động từ ngày được cấp giấy chứng nhận, trừ ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Với các ngành này bạn phải đáp ứng đủ điều kiện theo luật chuyên ngành rồi mới được làm.
Ghi sai mã ngành thì có bị phạt ngay không?
Thường hồ sơ sai mã sẽ bị cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung trước khi cấp. Nếu đã được cấp mà sau đó phát hiện nội dung kê khai không chính xác, cơ quan đăng ký xử lý theo Điều 63 Nghị định 168/2025, nên kiểm kỹ trước khi nộp.
Tra mã ngành theo văn bản nào cho đúng hiện nay?
Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam đang áp dụng là Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, hiệu lực 15/11/2025, thay Quyết định 27/2018/QĐ-TTg. Danh mục mã nằm ở Phụ lục I, nội dung gồm và loại trừ của từng mã nằm ở Phụ lục II.