LinhVuc.comLĩnh Vực
Ghi ngành nghề khi đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Ghi ngành nghề trên giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh: chỉ ngành chính cần mã

Hộ kinh doanh chỉ chọn mã cấp 4 cho ngành chính, ngành khác ghi bằng lời. Cách điền phần ngành nghề, ví dụ bốn hộ thường gặp và lỗi hay bị hỏi lại.

An older Vietnamese woman arranges jars of dried goods on wooden shelves in a narrow grocery shop, seen from the doorway, bright street daylight spilling across the tiled floor

Trên giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh, bạn chỉ phải chọn một mã ngành kinh tế cấp bốn cho ngành nghề kinh doanh chính; các ngành khác ghi bằng lời, không bắt buộc theo mã. Đây là quy định tại Điều 89 khoản 2 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Riêng ngành có điều kiện, dù là ngành chính hay ngành phụ, phải ghi theo tên ngành trong văn bản chuyên ngành.

Hồ sơ nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã: Phòng Kinh tế thuộc Ủy ban nhân dân xã, đặc khu, hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thuộc Ủy ban nhân dân phường (Điều 20 khoản 2). Từ 01/7/2025 không còn cấp huyện, nên không còn nộp ở quận, huyện như trước. Bạn có thể nộp và nhận kết quả tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong tỉnh, còn việc giải quyết do nơi hộ đặt trụ sở thực hiện (Điều 88 khoản 2).

Điều 89 Nghị định 168/2025 chia việc ghi ngành của hộ thế nào

Khoản 1 đặt nguyên tắc: hộ kinh doanh được tự do kinh doanh ngành, nghề mà luật không cấm; với ngành có điều kiện, hộ chỉ được kinh doanh khi đáp ứng đủ điều kiện và phải duy trì đủ điều kiện trong suốt quá trình hoạt động.

Khoản 2 nói về cách ghi: người thành lập hộ ghi ngành, nghề trên giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh và chọn một ngành kinh tế cấp bốn để ghi ngành, nghề kinh doanh chính. Câu tiếp theo là điểm khác doanh nghiệp: ngành, nghề khác ngành chính không phải ghi theo ngành kinh tế cấp bốn. Quy định áp cho cả lúc thành lập, lúc đăng ký thay đổi ngành và lúc đề nghị cấp đổi sang giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.

Khoản 3 hướng dẫn chi tiết cho ngành chính: nội dung mã cấp bốn theo Hệ thống ngành kinh tế hiện hành (nay là Quyết định 36/2025/QĐ-TTg); ngành có điều kiện ghi theo văn bản chuyên ngành; ngành chưa có trong hệ thống nhưng có ở văn bản khác ghi theo văn bản đó; ngành chưa ai quy định thì cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ghi nhận nếu không thuộc ngành cấm; muốn chi tiết hơn thì ghi dưới mã cấp bốn và phần chi tiết phải thuộc mã đó.

Bốn hộ thường gặp: ngành chính có mã, ngành khác ghi lời

Bảng dưới là bốn hộ giả định. Cột ngành chính có mã cấp bốn theo Quyết định 36/2025; cột ngành khác viết bằng lời đúng như Điều 89 khoản 2 cho phép.

Hộ kinh doanhNgành chính: mã và tên ngànhGhi chi tiết gợi ýNgành khác ghi bằng lời
Tiệm tạp hóa đầu hẻm4711 Bán lẻ tổng hợp với lương thực, thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, thuốc lào chiếm tỷ trọng lớnBán lẻ gạo, thực phẩm khô, nước giải khát, đồ dùng gia đìnhBán lẻ văn phòng phẩm, đồ chơi trẻ em
Quán phở buổi sáng5610 Nhà hàng và các dịch vụ ăn uống phục vụ lưu độngQuán ăn, bán đồ ăn mang vềBán nước giải khát đóng chai
Tiệm cắt tóc nam nữ9621 Dịch vụ làm tócKhông bắt buộcBán lẻ dầu gội, sáp vuốt tóc
Tiệm sửa xe máy9532 Sửa chữa, bảo dưỡng mô tô, xe máySửa chữa, bảo dưỡng xe máy, thay dầu nhớtBán lẻ phụ tùng xe máy, rửa xe

Hai lưu ý cho cột cuối. Thứ nhất, ghi bằng lời không có nghĩa là ghi tùy tiện: viết rõ làm gì, bán gì để cán bộ hiểu. Thứ hai, nếu ngành khác là ngành có điều kiện, ví dụ quán phở muốn cho thuê vài phòng ngủ lại, thì dòng đó phải ghi theo tên trong văn bản chuyên ngành ("Kinh doanh dịch vụ lưu trú"), không viết theo cách gọi thường ngày.

Điền phần ngành nghề trên giấy đề nghị: năm bước

Phần ngành nghề trên giấy đề nghị thường chỉ chiếm vài dòng, nhưng là phần dễ bị hỏi lại nhất. Làm theo thứ tự này:

  1. Xác định ngành chính. Đó là việc dự kiến mang lại nhiều doanh thu nhất. Quán phở có bán nước thì ngành chính là quán ăn, không phải bán nước.
  2. Tra mã cấp bốn cho ngành chính. Dùng danh mục 495 mã cấp bốn của Quyết định 36/2025, đọc phần gồm và loại trừ trong Phụ lục II để chắc mã đúng.
  3. Chép tên ngành đúng từng chữ. Tên ngành trên giấy phải khớp tên trong danh mục; muốn rõ hơn thì thêm dòng chi tiết nằm gọn trong mã.
  4. Viết các ngành khác bằng lời ngắn gọn. Mỗi việc một cụm, dùng động từ cụ thể: bán lẻ, sửa chữa, cho thuê, nhận may.
  5. Dò ngành có điều kiện. So từng dòng, kể cả ngành phụ, với danh mục ngành có điều kiện đang áp dụng; dòng nào có thì sửa thành đúng tên ngành trong danh mục.

Sau khi được cấp, hộ có quyền hoạt động từ ngày được cấp giấy chứng nhận, trừ ngành có điều kiện (Điều 85 khoản 4). Cũng theo khoản này, giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là giấy phép kinh doanh.

Ai không phải đăng ký hộ kinh doanh

Trước khi lo ghi ngành, hãy xem mình có thuộc diện phải đăng ký không. Điều 82 khoản 3 Nghị định 168/2025 liệt kê các trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh:

  • Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối.
  • Người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến.
  • Người kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ.
  • Người làm dịch vụ có thu nhập thấp; mức thu nhập thấp do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quy định cho địa phương mình.

Ngoại lệ quan trọng nằm ở cuối khoản 3: các trường hợp trên vẫn phải đăng ký nếu kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Người bán hàng rong mặt hàng không có điều kiện thì không phải đăng ký, nhưng nếu muốn vẫn được đăng ký theo khoản 4 cùng điều. Mức thu nhập thấp cụ thể ở địa phương bạn nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, vì mỗi tỉnh quy định riêng.

Ngành chưa có trong hệ thống và ngành bị cấm

Có hộ làm những việc rất mới mà tra mãi không thấy mã nào nói thẳng. Điểm d khoản 3 Điều 89 xử lý trường hợp này: nếu ngành chưa có trong Hệ thống ngành kinh tế và chưa được văn bản nào quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ghi nhận ngành đó vào cơ sở dữ liệu nếu không thuộc ngành cấm, đồng thời thông báo cho Bộ Tài chính để nghiên cứu bổ sung khi sửa hệ thống. Tuy vậy, trước khi kết luận "chưa có", bạn nên thử tra theo bản chất việc làm (bán, sản xuất hay dịch vụ) vì phần lớn việc mới vẫn nằm trong một mã có sẵn.

Ở chiều ngược lại, Điều 85 khoản 2 điểm a đặt điều kiện để được cấp giấy chứng nhận là ngành, nghề kinh doanh không bị cấm đầu tư kinh doanh. Danh sách ngành cấm nằm ở Điều 6 Luật Đầu tư 143/2025/QH15, từ 01/01/2027 bổ sung thêm điểm m về kinh doanh khí N2O dùng cho người qua đường hô hấp theo Luật 24/2026/QH16. Những ngành này không ghi được, dù ghi bằng tên gì.

Lỗi hay gặp khi hộ kinh doanh ghi ngành

Các lỗi dưới đây đều thấy ở hồ sơ tự điền. Phần lớn sửa được ngay tại chỗ nếu biết trước.

LỗiVí dụSửa thế nào
Ghi mã cho mọi ngành, kể cả ngành phụTiệm tạp hóa ghi năm mã bán lẻ khác nhauChỉ ngành chính cần mã; ngành khác ghi lời cho gọn
Dùng mã năm 2018 đã đổi nghĩaGhi 4781 cho bán thực phẩm ngoài chợNăm 2025, 4781 là Bán lẻ ô tô và xe có động cơ khác; bán thực phẩm dùng 4722 Bán lẻ thực phẩm
Ngành chính chọn theo việc phụQuán phở chọn mã bán đồ uốngChọn theo việc mang lại nhiều doanh thu nhất
Ngành có điều kiện viết theo cách gọi thườngGhi "cho thuê phòng nghỉ theo giờ"Ghi "Kinh doanh dịch vụ lưu trú" theo danh mục ngành có điều kiện
Phần chi tiết vượt mã9621 Dịch vụ làm tóc, chi tiết "làm tóc và làm móng"Làm móng thuộc 9622; ghi làm móng ở dòng ngành khác bằng lời

Bốn trong năm lỗi trên có cùng nguyên nhân: người điền nhớ cách làm cũ hoặc chép từ giấy của hộ khác cấp nhiều năm trước, khi danh mục ngành và danh mục ngành có điều kiện còn khác.

Hộ kinh doanh và doanh nghiệp ghi ngành khác nhau ở đâu

Nhiều người từng làm hồ sơ công ty mang thói quen sang hộ kinh doanh, hoặc ngược lại. Đặt cạnh nhau hai bộ quy định trong cùng Nghị định 168/2025 cho thấy chỗ khác:

Nội dungHộ kinh doanh (Điều 89)Doanh nghiệp (Điều 7)
Ngành nào phải có mã cấp bốnChỉ ngành chínhMọi ngành trong danh sách
Ngành khác ngành chínhGhi bằng lời, không bắt buộc theo mãChọn mã cấp bốn, có thể ghi chi tiết
Ngành có điều kiệnGhi theo tên trong văn bản chuyên ngànhGhi theo tên trong văn bản chuyên ngành, đặt dưới mã cấp bốn
Ngành chưa có trong hệ thốngCơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ghi nhận nếu không thuộc ngành cấmCơ quan đăng ký kinh doanh ghi nhận bổ sung nếu không thuộc ngành cấm
Nơi nộp hồ sơCơ quan đăng ký kinh doanh cấp xãCơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (thuộc Sở Tài chính)
Hoạt động ngoài trụ sởĐược, có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong cả nước (Điều 87)Theo quy định về chi nhánh, địa điểm kinh doanh; ngành chi nhánh phải đúng ngành doanh nghiệp

Điểm đáng chú ý ở dòng cuối: hộ kinh doanh có nhiều địa điểm vẫn chỉ có một danh sách ngành, và phải thông báo cho cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường nơi đặt địa điểm theo Điều 87 khoản 2. Vì vậy khi ghi ngành, hãy tính luôn những việc sẽ làm ở các địa điểm khác ngoài trụ sở, đừng chỉ nghĩ tới cửa hàng chính.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có cần ghi mã cho tất cả ngành nghề không?

Không. Điều 89 khoản 2 Nghị định 168/2025 chỉ yêu cầu chọn một mã ngành kinh tế cấp bốn cho ngành nghề kinh doanh chính. Ngành khác ngành chính được ghi bằng lời, không bắt buộc theo mã cấp bốn.

Đăng ký hộ kinh doanh ở đâu sau khi bỏ cấp huyện?

Tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã: Phòng Kinh tế thuộc Ủy ban nhân dân xã, đặc khu hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thuộc Ủy ban nhân dân phường. Bạn có thể nộp ở cơ quan cấp xã bất kỳ trong tỉnh nơi hộ đặt trụ sở.

Ngành phụ có điều kiện thì ghi thế nào?

Điều 89 khoản 2 yêu cầu ngành có điều kiện quy định ở văn bản khác được ghi theo tên ngành trong văn bản đó, áp cho cả ngành phụ. Ví dụ cho thuê phòng nghỉ thì ghi đúng cụm Kinh doanh dịch vụ lưu trú.

Bán hàng rong có phải đăng ký hộ kinh doanh không?

Theo Điều 82 khoản 3 Nghị định 168/2025, người bán hàng rong, quà vặt không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ khi kinh doanh ngành có điều kiện. Nếu muốn, bạn vẫn có quyền đăng ký theo khoản 4 cùng điều.

Có giấy chứng nhận hộ kinh doanh là được làm mọi ngành đã ghi chưa?

Với ngành không có điều kiện thì được hoạt động từ ngày cấp. Với ngành có điều kiện, Điều 85 khoản 4 loại trừ rõ: phải đáp ứng đủ điều kiện mới được làm, vì giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải giấy phép kinh doanh.

Một người được đăng ký mấy hộ kinh doanh?

Điều 83 khoản 1 Nghị định 168/2025 quy định cá nhân, thành viên hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc. Vì vậy mọi ngành của bạn nên gom vào cùng một hộ, chọn một ngành chính.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138