LinhVuc.comLĩnh Vực
Mã ngành bán buôn, bán lẻ

Mã ngành bán buôn hay bán lẻ: phân theo người mua, không theo số lượng hàng

Bán sỉ hay bán lẻ xét theo khách hàng chứ không theo số lượng; vừa sỉ vừa lẻ ghi mấy ngành; đại lý, môi giới, đấu giá dùng 4610 hay 4790 khi không sở hữu hàng.

Two Vietnamese workers loading stacked cardboard cartons from a warehouse floor onto a small truck, faces turned away, wide shot from the loading bay, cool overcast daylight

Bán buôn hay bán lẻ không tính bằng số lượng hàng. Phụ lục II Quyết định 36/2025/QĐ-TTg ghi rõ tiêu chí phân biệt là khách hàng: bán cho người mua về bán lại, cho doanh nghiệp, cơ quan, người dùng chuyên môn là bán buôn (ngành 46); bán cho cá nhân, hộ gia đình mua về dùng là bán lẻ (ngành 47). Bán cho cả hai mà không tách được tỷ trọng thì xếp là bán lẻ.

Câu hỏi thứ hai đi kèm là bạn có sở hữu hàng hay không. Người không có quyền sở hữu hàng, chỉ làm đại lý, môi giới, đấu giá hưởng phí hoặc hoa hồng, được xếp riêng vào 4610 Đại lý, môi giới, đấu giá hàng hóa ở phía bán buôn, hoặc 4790 Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ ở phía bán lẻ. Bài này đi qua hai câu hỏi đó, có bảng cặp mã sỉ – lẻ cho các nhóm hàng phổ biến.

Tiêu chí quyết định: ai là người mua

Phụ lục II định nghĩa bán buôn là bán hàng mới hoặc đã qua sử dụng cho người bán lẻ, người sản xuất, kinh doanh, cơ quan, tổ chức, người sử dụng mang tính chuyên môn, người bán buôn khác, hoặc làm đại lý, môi giới hàng hoá. Bán lẻ là bán lại hàng mới và đã qua sử dụng cho tiêu dùng cá nhân hoặc hộ gia đình, bất kể qua kênh nào.

Câu then chốt nằm ở đoạn mở đầu ngành G: "Sự khác biệt giữa bán buôn và bán lẻ không dựa trên số lượng hàng hóa bán ra". Một gia đình mua năm mươi thùng nước ngọt cho đám cưới vẫn là khách lẻ. Một quán cà phê mua mỗi tuần hai thùng sữa đặc để pha chế là khách sỉ, vì quán dùng nó cho kinh doanh.

Khi người bán phục vụ cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình mà không chi tiết được hoặc không tính được nhóm nào chiếm đa số, Phụ lục II chọn hộ bán lẻ. Quy tắc này giúp những tiệm vật liệu, tiệm điện nước ở khu dân cư khỏi phải đoán: khách vừa là thợ vừa là chủ nhà, không tách được thì cứ là bán lẻ, mã thuộc ngành 47. Khi phần bán cho thợ và công trình lớn hẳn và đo được, mới nên thêm mã bán buôn.

Cùng một món hàng, hai mã sỉ và lẻ

Mỗi dòng dưới đây là một cặp mã cấp 4 cho cùng nhóm hàng. Tên ngành chép nguyên văn từ Phụ lục I Quyết định 36/2025.

Nhóm hàngBán buônBán lẻ
Gạo, bột mì4631 Bán buôn gạo, lúa mỳ, sản phẩm từ ngũ cốc khác, bột mỳ4721 Bán lẻ lương thực
Thịt, cá, rau quả, sữa, bánh kẹo4632 Bán buôn thực phẩm4722 Bán lẻ thực phẩm
Bia, nước ngọt, nước suối4633 Bán buôn đồ uống4723 Bán lẻ đồ uống
Quần áo, giày dép4641 Bán buôn vải, hàng may mặc, giày dép4771 Bán lẻ hàng may mặc, giày, dép, hàng da và giả da
Mỹ phẩm, dầu gội, đồ điện gia dụng, sách vở4649 Bán buôn đồ dùng khác cho gia đình4772 (mỹ phẩm), 4759 (đồ điện gia dụng), 4761 (sách, văn phòng phẩm)
Máy tính, máy in4651 Bán buôn máy tính, thiết bị ngoại vi và phần mềm4740 Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông
Điện thoại, linh kiện điện tử4652 Bán buôn thiết bị và linh kiện điện tử, viễn thông4740 Bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông
Xi măng, gạch, cát, sơn, thiết bị vệ sinh4673 Bán buôn vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng4752 Bán lẻ đồ ngũ kim, sơn, kính, vật liệu và thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng
Xe máy, phụ tùng xe máy4663 Bán buôn mô tô, xe máy, phụ tùng và các bộ phận phụ trợ của mô tô, xe máy4783 Bán lẻ mô tô, xe máy, phụ tùng và các bộ phận phụ trợ của mô tô, xe máy

Bảng cho thấy phía bán buôn gom rộng hơn: mỹ phẩm, đồ điện gia dụng, sách vở cùng nằm trong 4649 ở phía sỉ nhưng tách ra ba mã khác nhau ở phía lẻ. Đừng suy mã lẻ từ mã sỉ bằng cách đổi số 6 thành số 7; nhiều cặp không đối xứng như vậy.

Hàng không đi vào bán lẻ, và hàng cơ quan mua vẫn là bán lẻ

Hàng chỉ có bán buôn. Phụ lục II ghi hàng hoá không đưa vào bán lẻ gồm quặng, máy móc, thiết bị công nghiệp và hoạt động phân phối sản phẩm kỹ thuật số. Phần loại trừ của ngành 47 còn ghi bán quặng, dầu thô, hoá chất công nghiệp, sắt thép, máy móc, thiết bị và phụ tùng máy công nghiệp được phân vào ngành 46. Người bán máy công cụ cho xưởng cơ khí, dù bán từng chiếc, vẫn dùng mã bán buôn, thường là 4659 Bán buôn máy móc, thiết bị và phụ tùng máy khác.

Một chỗ cần đọc kỹ. Cùng Phụ lục II, mã 4752 vẫn có mã con 47524 Bán lẻ xi măng, gạch xây, ngói, đá, cát sỏi, sắt thép và vật liệu xây dựng khác. Cách hiểu hợp lý là sắt thép xây dựng bán cho chủ nhà tự xây thuộc bán lẻ, còn sắt thép làm nguyên liệu cho sản xuất thuộc bán buôn. Khi phân vân, hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh.

Hàng cơ quan mua về dùng. Ngành 47 cũng bao gồm bán một số loại hàng cho tiêu dùng của cơ quan, tổ chức như máy tính, văn phòng phẩm, sơn hoặc gỗ xẻ, dù những thứ này không dùng cho cá nhân, hộ gia đình. Tiệm văn phòng phẩm cấp giấy, bút cho vài văn phòng gần đó không vì thế mà phải chuyển sang bán buôn.

Đại lý, môi giới, đấu giá: khi bạn không sở hữu hàng

Phép thử là quyền sở hữu. Phụ lục II: "Nếu người bán buôn không có quyền sở hữu hàng hóa mà mình kinh doanh thì xếp vào nhóm 4610. Nếu người bán buôn nắm quyền sở hữu hàng hóa thì ngay cả khi họ đang thay mặt cho bên thứ ba thực hiện bán buôn hàng hóa cũng được xếp vào một trong các nhóm từ 462 đến 469."

Tình huốngMãTên ngành
Nhận làm đại lý cho nhà sản xuất, bán theo giá họ định, hưởng hoa hồng, hàng vẫn của nhà sản xuất46101Đại lý bán hàng hóa
Giới thiệu người mua và người bán nông sản với nhau, lấy phí khi chốt46102Môi giới mua bán hàng hóa
Chủ hàng tự tổ chức hoặc thuê người tổ chức bán công khai hàng của mình, chọn người trả giá cao nhất46103Đấu giá hàng hóa
Làm cầu nối cho người tiêu dùng đặt hàng, giao hàng, thu phí, không sở hữu hàng4790Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ
Đại lý bán lẻ ô tô4790Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ
Đại lý bảo hiểm6622Hoạt động của đại lý và môi giới bảo hiểm
Môi giới nhà đất6821Dịch vụ trung gian cho hoạt động bất động sản

Hai dòng cuối không phải bán hàng hoá nên nằm ngoài ngành G; Phụ lục II nêu chúng trong phần loại trừ của 4610 để người tra khỏi nhầm. Nhiều hợp đồng gọi là "đại lý" nhưng bên đại lý mua đứt hàng, tự định giá bán: khi đó bạn là người bán buôn hoặc bán lẻ, không phải 4610.

Vừa bán sỉ vừa bán lẻ: ghi mấy ngành, ngành nào chính

Tình huống giả định: anh Minh có kho nước giải khát, giao cho khoảng bốn mươi quán ăn và tiệm tạp hoá, đồng thời bán lẻ cho khách vãng lai ngay tại kho.

  1. Tách khách theo hai nhóm: quán và tiệm mua về bán lại hoặc dùng cho kinh doanh là khách sỉ; người dân mua về nhà là khách lẻ.
  2. Ước doanh thu mỗi nhóm. Giả sử khách sỉ chiếm khoảng 80%, khách lẻ 20%.
  3. Chọn ngành chính theo nhóm lớn: 4633 Bán buôn đồ uống.
  4. Đăng ký thêm 4723 Bán lẻ đồ uống cho phần bán tại kho.
  5. Nếu là doanh nghiệp, ghi chi tiết dưới mỗi mã, ví dụ dưới 4633 ghi "Bán buôn đồ uống có cồn và không có cồn"; nếu là hộ kinh doanh, chỉ ngành chính cần ghi theo mã cấp bốn.
  6. Nếu không tách được tỷ trọng, nhớ quy tắc của Phụ lục II: khi đó xếp là bán lẻ, và ngành chính nên là mã bán lẻ.

Nhiều người đăng ký luôn 4690 Bán buôn tổng hợp cho "đỡ thiếu". Mã này dành cho người bán buôn nhiều loại hàng, không chuyên doanh loại nào. Kho của anh Minh chuyên đồ uống, nên mã chuyên doanh phản ánh đúng hơn và dễ đối chiếu khi cơ quan quản lý hỏi.

Xuất nhập khẩu, quá cảnh, đóng gói: những việc nằm trong hay ngoài bán buôn

Xuất khẩu, nhập khẩu. Ngành 46 bao gồm bán buôn trong nước và bán buôn quốc tế (xuất khẩu, nhập khẩu). Không có mã riêng "xuất nhập khẩu"; bạn chọn mã bán buôn theo loại hàng. Riêng xuất khẩu gạo là dòng 33 trong danh mục ngành có điều kiện theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, áp từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027.

Thương mại quá cảnh. Thương nhân mua hàng ở nước này, bán sang nước khác và sở hữu hàng trong lúc vận chuyển vẫn thuộc ngành G, xếp theo nhóm 462–469.

Phân loại, chia nhỏ, đóng gói lại. Đây là hoạt động hỗ trợ của người bán buôn, nằm trong mã bán buôn của họ. Nhưng đóng gói hàng rắn, đóng chai hàng lỏng theo yêu cầu bên mua là dịch vụ riêng, mã 82920 Dịch vụ đóng gói.

Thương nhân nước ngoài mua bán tại Việt Nam. Dòng 35 của danh mục hiện hành là "Hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam". Danh mục mới theo Luật 24/2026/QH16, áp từ 01/3/2027, đã bỏ dòng này; doanh nghiệp có vốn nước ngoài nên hỏi kỹ thời điểm.

Năm câu tự hỏi để biết mình đang bán sỉ hay bán lẻ

Trước khi chọn mã, trả lời lần lượt năm câu dưới đây bằng sổ bán hàng của chính bạn, không bằng cảm giác. Nếu chưa bán ngày nào, dùng danh sách khách dự kiến.

  • Mười khách mua gần nhất là ai: người mua về nhà dùng, hay tiệm, quán, công ty, cơ quan? Đếm từng nhóm.
  • Khách sỉ của bạn mua để bán lại, để làm nguyên liệu, hay để dùng trong văn phòng? Cả ba đều là khách của bán buôn theo định nghĩa ở Phụ lục II, trừ những món như văn phòng phẩm, máy tính mà ngành bán lẻ cũng tính vào.
  • Bạn xuất hoá đơn cho doanh nghiệp nhiều hay ít? Đây không phải tiêu chí phân loại, nhưng là cách nhanh để thấy nhóm khách nào lớn.
  • Hàng trong kho có thuộc diện chỉ bán buôn như máy móc, thiết bị công nghiệp, hoá chất công nghiệp không? Nếu có, phần đó dùng mã ngành 46 dù bạn bán lẻ tẻ.
  • Bạn có sở hữu hàng trước khi giao cho khách không? Nếu không, câu hỏi chuyển sang mã đại lý, môi giới hoặc trung gian bán lẻ.

Khi câu trả lời lưng chừng, mang theo bảng đếm khách khi đến cơ quan đăng ký kinh doanh và hỏi thẳng: khách khoảng sáu phần là tiệm nhỏ, bốn phần là người dân thì ngành chính nên là mã nào. Có số liệu trong tay, cán bộ tiếp nhận dễ hướng dẫn đúng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bán số lượng lớn cho khách lẻ thì có phải đăng ký bán buôn không?

Không. Phụ lục II Quyết định 36/2025 ghi rõ bán buôn và bán lẻ không phân biệt theo số lượng mà theo khách hàng. Gia đình mua nhiều để dùng vẫn là khách lẻ, mã thuộc ngành 47.

Bán cho cả quán ăn và người dân mà không tách được thì chọn mã gì?

Theo Phụ lục II, khi bán cho cả doanh nghiệp và hộ gia đình mà không tính được nhóm khách nào chiếm đa số, người bán được xếp là nhà bán lẻ. Bạn chọn mã bán lẻ theo loại hàng làm ngành chính.

Làm đại lý cấp một cho hãng nước giải khát thì dùng 4610 hay 4633?

Xem hợp đồng. Nếu bạn mua đứt hàng của hãng rồi bán lại, bạn sở hữu hàng, dùng 4633 Bán buôn đồ uống. Nếu hàng vẫn thuộc hãng, bạn bán theo giá hãng và hưởng hoa hồng, dùng 4610 Đại lý, môi giới, đấu giá hàng hóa.

Có nên đăng ký 4690 Bán buôn tổng hợp cho chắc không?

Chỉ khi bạn thật sự bán buôn nhiều loại hàng mà không chuyên một loại nào. Nếu kho chủ yếu một nhóm hàng, mã chuyên doanh phản ánh đúng hơn. Đăng ký mã không sát thực tế không giúp gì mà còn khó giải thích khi bị hỏi.

Xuất khẩu hàng hoá có mã ngành riêng không?

Không. Ngành 46 bao gồm cả bán buôn quốc tế, nên xuất khẩu, nhập khẩu chọn mã bán buôn theo loại hàng. Một số mặt hàng như gạo xuất khẩu nằm trong danh mục ngành nghề có điều kiện, cần kiểm tra trước.

Đấu giá đồ cũ trên mạng thuộc mã nào?

Đấu giá bán lẻ hàng hoá của người khác, kể cả qua internet, Phụ lục II xếp vào 47900 Hoạt động dịch vụ trung gian bán lẻ. Ở phía bán buôn, 46103 Đấu giá hàng hóa dành cho người có hàng tự tổ chức hoặc thuê người tổ chức đấu giá; còn đấu giá nhà đất là ngành bất động sản riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138